Kolašin, Žabljak, Pljevlja, 13. 8. 2026.

Sa istraživanja u Hoćevini

Od 1. do 12. avgusta 2026. godine održana je XII Međunarodna istraživačka stanica plesno-muzičkog nasljeđa „Etno-kamp dr Zlata Marjanović – Kolašin“.

Kamp je okupio eksperte, studente i učenike iz oblasti etnokoreologije, etnomuzikologije, antropologije i menadžmenta u kulturi, iz Crne Gore i inostranstva. Pod mentorskim vođstvom MA etnomuzikologije Marte Đačić, ovogodišnji program fokusirao se na sjeverni region Crne Gore — povezujući terenski istraživački rad, stručna predavanja, praktične radionice i savremene metode dokumentovanja kulturne baštine.

Terenska istraživanja: Od Durmitora do Pljevalja (1–6. avgust)

Učesnici su tokom prvog dijela kampa boravili na području Žabljaka i Pljevalja, fokusirajući se na neposredan kontakt sa ljudima koji praktikuju vještinu igranja i pjevanja, ili je pamte iz mladosti.

Žabljak: U selu Podgora organizovan je susret po ugledu na nekadašnje igranke:

Pljevlja: Realizovane su studijske posjete Zavičajnom muzeju, Gradskom tamburaškom orkestru i pjevačkoj grupi „Hoćevina“:

Stručni rad i radionice u Kolašinu (6–12. avgust)

Nakon terenskog rada vezanog za selo Trebaljevo, program u Kolašinu obuhvatio je predavanja i radionice posvećene analizi, prenošenju i arhiviranju građe:

• Etnokoreologija i etnomuzikologija: Tamara Janković (Koreografija); Igor Popov, Davor Sedlarević i Marta Đačić (Radionice pjevanja i tradicionalnih igara); Nikola Zekić (Privatni audio snimci kao zanemaren izvor informacija u etnomuzikologiji); Ivan Peković (Harmonika u crnogorskoj narodnoj muzici – iskustva i potencijali);
  
• Materijalna kultura: Andrija Mujović (Tekstilna radinost u Crnoj Gori) i Nikolina Jovanović (Nastanak crnogorske kape – hronologija muških oglavlja na teritoriji Crne Gore).
  
• Digitalizacija arhive: Miloš Đačić razvio je aplikaciju za arhiviranje koja zamjenjuje klasične kartone u Wordu — omogućavajući brži unos, pretragu starih snimaka i njihovo geolociranje na onlajn mapama.
  
  

Monografija “Ples sjećanja. Od zaborava do kulturnog dobra. Tradicionalne igre kolašinskog kraja”

U okviru programa promovisana je kapitalna monografija „Ples sjećanja: Od zaborava do kulturnog dobra. Tradicionalne igre kolašinskog kraja“ autora Davora Sedlarevića, uz arhivsku građu Branislava Jeknića u izdanju JU Centar za kulturu Kolašin (2026).

Radi se o dvojojezičnom izdanju (sa prevodom na engleski koji potpisuje Nikolina Čanović) nastalom na osnovu višegodišnjih terenskih i arhivskih istraživanja. Knjiga obrađuje proces naučne analize, revitalizacije i reinterpretacije igara kolašinskog kraja čiji je nosilac KUD „Mijat Mašković“.

Posebna inovativnost izdanja su QR kodovi koji čitaocima omogućavaju direktan pristup video-uputstvima za učenje 14 tradicionalnih plesova, uz prateće analize, notne zapise, tekstove pjesama i fotografije.

Izdavanje publikacije podržalo je Ministarstvo kulture i medija Crne Gore kroz Program zaštite i očuvanja kulturnih dobara. Na promociji su govorili Bojan Peko Minić, Nikolina Čanović i Davor Sedlarević.

Radionice: od nauke do zabave

Tokom plesnih (igračkih) i vokalnih radionica obrađene su razne regije Balkana, a polaznici su uvijek u obavezi da nauče i po jednu igru i pjesmu iz Crne Gore. Na kraju kampa održano je tradicionalno takmičenje u pjevanju pjesme “Oj, Jovane, oko sokolovo” čiji princip izvođenja u Kolašinu bilježi Miodrag Vasiljević 50-ih godina XX vijeka. Naime, cilj je što više puta ponoviti određenu frazu, bez uzimanja vazduha.

Za sve kampere, kao i za građane, lokalni bend Šendon održao je nezaboravan koncert, što je već postala svojevrsna tradicija na Etno-kampu.

Video prilog sa istraživanja možete pogledati na linku https://www.youtube.com/watch?v=hLA4HD3tO7Y

Zahvalnost i podrška

Organizatori su izrazili zahvalnost WBA festivalu na inicijativi za istraživanje žabljačkog kraja, Zavičajnom muzeju u Pljevljima, kao i pojedincima koji su pomogli na terenu: Rajki i Kosi Popović, Rajku Čepiću i Emiru Prekiću.

Projekat su podržali Ministarstvo kulture i medija Crne Gore (kroz konkurs „Razvoj kulture na sjeveru“), JU Centar za kulturu Kolašin, Opština Kolašin, KUD „Mijat Mašković“, NVU CIRTIP i WBA festival.

The post ZAVRŠEN XII “ETNO-KAMP DR ZLATA MARJANOVIĆ – KOLAŠIN” first appeared on CIRTIP.

Kolašin, Tirana, 16. i 19. maj 2026.

U sklopu proslave XX godina od obnove nezavisnosti Crne Gore naši ansambli imali su bogate i jedinstvene aktivnosti. Tako smo 16. maja predstavili crnogorske autohtone plesove u Ambasadi Crne Gore u Tirani u prisustvu ministra vanjskih poslova Crne Gore Ervina Ibrahimovića i visokih albanskih zvaničnika. Naš tim činilo je šest plesača i pjevača koji su uživo izveli skraćene prikaze tzv. “izvornog folklora” koji je izazvao oduševljenje i interesovanje svih prisutnih zvanica. Nekima od njih ovo je bio i prvi susret sa reinterpretacijom originalnog crnogorskog plesno-muzičkog nasljeđa, tako da smo sa velikim zadovoljstvom pojašnjavali način plesa samo uz pratnju pjesme kao jednu od glavnih osobenosti crnogorske kulture.

Atmosferu sa proslave možete pogledai na ovom linku:
https://www.facebook.com/reel/26855491140771457

Nakon toga, prvi program u Crnoj Gori kojim je započeto obilježavanje Dana nezavisnosti održan je u Kolašinu 19. maja koncertom podmlatka Ženske pjevačke grupe “Đude” – Nova generacija. Veče posvećeno tradicionalnoj muzici okupilo je brojnu publiku i ponudilo presjek bogatog crnogorskog vokalnog nasljeđa. Mlade članice prenijele su publici autentičan duh tradicionalnog pjevanja i običaja koji su se nekada prenosili isključivo usmenim putem.

Tokom koncerta izvedeno je 14 tradicionalnih pjesama, a mlade izvođačice uspješno su odgovorile zahtjevnom repertoaru i pokazale zavidnu muzikalnost i scensku sigurnost.

Publiku je kroz program vodio medijator Davor Sedlarević, koji je govorio o porijeklu pjesama, njihovom očuvanju kroz generacije i specifičnostima crnogorske tradicionalne muzike. Poseban segment večeri bio je posvećen svadbenim pjesmama, nekada važnom dijelu porodičnih i društvenih okupljanja. Sedlarević je podsjetio da su u prošlosti djevojke – poznate kao „pjevalice“ ili „cikotuše“ (jer “cikte”) – pjesmom dočekivale i ispraćale svadbene zvanice, čime je pjesma bila sastavni, ali i do pojave plaćenih muzika u drugoj polovini XX v. jedini dio svadbenog obreda.

Koncert je publici predstavio različite „kajde“ (napjeve) karakteristične za crnogorske krajeve, dok je završnica programa donijela opušteniju atmosferu, evocirajući nekadašnje igranke i druženja uz pjesmu.

Brojna publika iz više gradova Crne Gore nastupe je ispratila dugim aplauzima, a pojedini segmenti programa nagrađeni su i stojećim ovacijama. Veče u Kolašinu još jednom je potvrdilo značaj očuvanja tradicionalne pjesme i uključivanja mladih generacija u njegovanje kulturnog nasljeđa Crne Gore.

Video izvještaj koji je u svojoj kultnoj emisiji “Zapis” priredio Mijo Maroš (RTCG) pogledajte na sledećm linku:
https://www.youtube.com/watch?v=7ToU4ngAMoc

Galerija fotografija: Neđo Moračanin

The post NASTUPI NAŠIH ANSAMBALA TOKOM PROSLAVE XX GODINA OD OBNOVE NEZAVISNOSTI CRNE GORE first appeared on CIRTIP.

Jedanaesta međunarodna studijska istraživačka stanica „Etno-kamp dr Zlata Marjanović ― Kolašin“ uspješno je realizovana od 10. do 18. avgusta na teritorijama opština Kolašin, Žabljak i Šavnik. Ovaj, po mnogo čemu jedinstven, projekat, koji već više od deceniju okuplja studente i profesore iz zemlje i regiona sa ciljem prikupljanja, dokumentovanja, analize, revitalizacije i digitalizacije plesno-muzičkog nasljeđa, pokrenuo je misiju širenja dobrih praksi i na ostale krajeve Crne Gore.

“Od ove godine povećan je fokus na tzv. terenski rad koji podrazumijeva intervjuisanje stanovništva, a u njemu je učestvovalo 13 istraživača. Zahvaljujući Opštini Kolašin i festivalu WBA koji su izdvojili finansijska sredstva, zamisao da Etno-kamp prevaziđe granice Kolašina polako se pretvara u realnost”, navodi mentor kampa, specijalista Davor Sedlarević.

“Festival Wild Beauty Art (WBA) sa Žabljaka, sa kojim već godinama imamo saradnju, dao je sjajnu ideju da pod njihovim pokroviteljstvom započne rekognicija i početna istraživanja žabljačkog terena po savremenim metodološkim praksama Etno-kampa. Tako smo prva tri dana proveli u Žabljaku i okolini i snimali kazivanja starijih, ali i nešto mlađih mještana i veoma smo zadovoljni ovim pilot projektom“, nastavlja Sedlarević.

“Posebnu vrijednost ovogodišnjem programu Festivala dao je upravo Etno-kamp, koji je realizovan pod rukovodstvom Davora Sedlarevića, posvećenog istraživača nematerijalnog nasljeđa. Snimljena kazivanja i muzički zapisi dragocjeni su tragovi jednog vremena i načina života koji polako nestaje, a nama je posebno značajno što smo mogli da doprinesemo njihovom bilježenju i sistematičnom dokumentovanju. Vjerujemo da će ovaj početni korak biti podsticaj za dalju saradnju, istraživanja i nova okupljanja, kojima će se tradicija još snažnije povezati sa savremenim umjetničkim praksama”, izjavili su iz PR tima Festivala.

Snimanja na području Kolašina, Mrtvog Dubokog, kao i katuna Ječišta u Sirovcu, sprovođena su u drugom dijelu projekta. Tom prilikom došlo se do raritetnih podataka koji su dokumentovani i biće predmet podrobne analize. Ne radi se samo o pamćenjima i sjećanjima, već i živim praksama naroda ovog kraja.

Specijalista Igor Popov, rukovodilac istraživačkih timova, ističe da se u ovih jedanaest godina stvorila izuzetno jaka baza za potencijalno otvaranje etnomuzikoloških i etnokoreoloških katedri koje Crna Gora, nažalost, još uvijek ne posjeduje. Takođe, umrežavanja akademija, visokih i srednjih škola, struke, prakse i nadasve nauke, ključne su dobrobiti. Kroz protekli period veoma je moguće kvalitetno pratiti promjene nasljeđa jednog kraja i komparirati ga sa susjednim regijama, što je kolašinska inicijativa i imala kao jedan od ciljeva. Značajno je sticanje terenskog iskustva i za studente, jer je rad u Crnoj Gori izazovan i može se reći da se istraživači najbolje „kale“ ovdje, jer imaju mogućnost da teoretska znanja testiraju i u praksi, u razgovoru sa još uvijek živim nosiocima određenih vještina i znanja koja se sve ređe sreću.

JU Centar za kulturu Kolašin kao krovni organizator u čijem sastavu funkcioniše i KUD „Mijat Mašković“ dotirala je nedostajuća sredstva, a njen direktor Branislav Jeknić naglašava da se Etno-kamp Kolašin potvrdio kao manifestacija od izuzetnog značaja, ne samo za Kolašin, već i za cijelu Crnu Goru.

“Materijal koji je više od decenije prikupljan, pored naučne obrade, doživio je i scensku rekonstrukciju i interpretaciju, što je KUD-u „Mijat Mašković“ donijelo „Grand-Prix“ titulu sveukupnog pobjednika na jednom od najjačih svjetskih festivala folklora, poljskom TKB-u. Prema mišljenjima međunarodnog žirija sastavljenog od eksperata iz sfere etnomuzikologije, etnokoreologije i antropologije, program koji je naš ansambl prikazao korelira sa najstarijim plesno-muzičkim praksama. Shodno tome, možemo da zaključimo da je kamp u potpunosti opravdao svoje postojanje i demonstrirao višeslojne potencijale koje prepoznaje stručna međunarodna javnost”, zaključuje Jeknić.

Teoretski dio kampa obuhvatio je prezentaciju diplomskog rada Jovana Miladinovića „Etno-kamp dr Zlata Marjanović ― Istraživačka stanica plesno-muzičkog nasljeđa“, promociju dokumentarnih filmova „Dvadeset godina kikindskog etno-kampa“ i „Kazivač“ ― o igrama kolašinskog kraja, da bi se zaključio okruglim stolom na temu izazova u digitalizaciji dosad snimljene građe.

Komentorka kampa, mr Tamara Ljesar, istakla je da su mnogi studenti iz regiona teme za svoje naučne radove pronašli upravo u Kolašinu, unapređujući tako djelovanja u oblasti nasljeđa i da je kamp glavno uporište za edukaciju i sistematsku prezervaciju tradicije od zaborava. Znalački konstruisana istraživačka nit vezena je kazivanjima iz Tepaca, Podgore, Njegovuđe i Žabljaka, preko katuna Ječišta na Sinjavini, do Kolašina i Mrtvog Dubokog u Rovcima.

Organizatori su se posebno zahvalili NVU CIRTIP, Radi Antonijević, Rajki i Kosi Popović i grupi „Durmitorke“, kao i svim osobama koje su posredno ili neposredno doprinijele uspješnosti projekta. Pored istraživača iz KUD-a „Mijat Mašković“, timove su činili studenti etnomuzikoloških odsjeka iz Beograda i Novog Sada, te članovi ADZNM „Gusle“ iz Kikinde.

Sedmi festival Wild Beauty Art održava se od 5. jula do 11. avgusta, uz pokroviteljstvo Ministarstva turizma, uz generalno sponzorstvo kompanije ONE, zlatno sponzorstvo Coca-Cole HBC i podršku Opštine Žabljak, Ministarstva kulture, Ambasade Austrije, i drugih važnih sponzora i partnera.

Foto: Igor Rakočević, Branislav Jeknić, Jelena Miladinović, Tamara Zvekić, Igor Popov, Tamara Ljesar i Etno-kamp Kolašin. Crno-bijele fotografije: Album Kate Bulatović iz Mrtvog Dubokog u Rovcima uz njeno odobrenje.

Mapa istraživanih oblasti

The post JEDANAESTI “ETNO-KAMP DR ZLATA MARJANOVIĆ – KOLAŠIN” PROŠIRIO ISTRAŽIVAČKE AKTIVNOSTI first appeared on CIRTIP.

Kulturno-umjetničko društvo “Mijat Mašković” iz Kolašina postiglo je izuzetan uspjeh na 64. “Beskidskoj nedjelji kulture” – Festivalu TKB, jednom od najznačajnijih i najkonkurentnijih međunarodnih festivala folklora u svijetu, koji se održava u Poljskoj. Ansambl je na ovom događaju sa više od 100 grupa, osvojio “Gran-Prix”, najvišu nagradu festivala, uz novčano priznanje u iznosu od 5.000 zlota.

U konkurenciji ansambala iz 15 zemalja sa četiri kontinenta, međunarodni žiri, sastavljen od osam renomiranih stručnjaka iz oblasti etnokoreologije, etnomuzikologije i antropologije, prepoznao je autentičnost izraza, revitalizaciju tzv. izvorne tradicije i umjetničku izvrsnost ansambla iz Crne Gore. Posebno je istaknuto izvođenje plesova bez instrumentalne pratnje – samo uz pjesmu i ritam koraka – kao jedno od ključnih obilježja crnogorske nematerijalne kulturne baštine.

“Naš program baziran je na igrama koje se izvode bez instrumentalne pratnje, što je odlika najstarijeg sloja crnogorskog plesno-muziččkog nasljeđa. Upravo ta čista forma, bez pretjeranih scenografskih dodataka i savremenih instrumenata, pokazala se kao prednost i naš autentični izraz je prepoznat,” istakao je Davor Sedlarević, umjetnički rukovodilac ansambla i specijalista vaspitač za tradicionalne igre.

Pored prvog ansambla, i Ženska pjevačka grupa “Đude”, koja djeluje u okviru KUD-a, ostavila je snažan utisak svojim izvođenjem tradicionalnog dvoglasnog sekundnog a cappella pjevanja.

Tokom festivala, koji se održava u osam gradova Poljske i jednom u Češkoj, ansambl iz Kolašina izvodio je 45-minutne večernje nastupe, prikazujući 19 plesova, 9 pjesama, 2 zabavne igre sa sjednika i jednu bajalicu, uključujući i segment seoske plesne prakse uz autentičnu suknenu nošnju rekonstruisanu od strane Jovane Bulatović.

Posebnu zahvalnost članovi ansambla izrazili su prof. Bojanu Peku Miniću, koji je imao višestruku ulogu – od sviranja usne harmonike do prevoda i naracije na poljskom jeziku, što je bilo od ključnog značaja za razumijevanje programa domaće publike.

“Ovo takmičenje ima izuzetno stroga pravila – vremensko ograničenje, zabranu savremenih instrumenata i potrebu za jasnim objašnjenjima svakog segmenta programa. Imali smo ‘savjet’ da ‘igramo kao da smo sami, bez publike’, što nam je zapravo dalo slobodu da budemo potpuno svoji i autohtoni u sopstvenom izrazu. Ispostavilo se da je to bila dobitna kombinacija,” dodao je Sedlarević.

Pored crnogorskog ansambla, nagrade u posebnim kategorijama osvojili su i ansambli iz Poljske, Portugala, Španije i Meksika.

KUD “Mijat Mašković” uputio je zahvalnost Opštini Kolašin, Centru za kulturu Kolašin, Turističkoj organizaciji Kolašin, Hotelu SWISS i NVU CIRTIP na podršci u realizaciji ovog značajnog međunarodnog nastupa, kao i domaćinima festivala, sa posebnom zahvalnošću upućenom g-đi Ani Vladiki (Anna Władyka) koja je imala ulogu domaćina ansambla u ime organizatora.

Foto: Daniel Franek – Okiem fotoreportera; Branislav Jeknić

The post GRAN-PRI ZA “MIJATA MAŠKOVIĆ” NA JEDNOM OD NAJJAČIH SVJETSKIH FESTIVALA first appeared on CIRTIP.

U Đenovićima će od 13. do 19. septembra 2024. godine Davor Sedlarević i članice Ženske pjevačke grupe „Đude“ održati besplatne radionice tradicionalnog (arhaičnog) pjevanja za djevojke. Projekat je podržalo Ministarstvo kulture i medija Crne Gore kroz Konkurs „Kultura mladih – kultura budućnosti“ a partneri su ŽPG „Sloga“ i Vokalna grupa „Lira“.

Fokus radionica biće na savladavanju osnovnih vještina pjevanja: izvođenje sekunde (sazvuk dva najbliža tona), postavka glasa, ornamentika i teorijska saznanja o tradicionalnom pjevanju u Crnoj Gori. Učiće se muzički primjeri iz sjevernog, srednjeg i južnog dijela zemlje, sa jednim obaveznim napjevom vezanim za nasljeđe manje brojnih naroda. Za učenje pjesama nije potrebno prethodno poznavanje notnog pisma.

ŽPG Đude, Foto: B. Jeknić

„Ovo je jedinstvena prilika da učite od jedne od najboljih regionalnih grupa u tzv. „etno-pjevanju“. „Đude“ su pobjednice renomiranih međunarodnih festivala i dobitnice prestižne nagrade za najbolju evropsku priču o nasljeđu. Bez njihovog rada ovaj segment nematerijalnog nasljeđa vjerovatno bi nestao iz prakse u Crnoj Gori“, kazali su iz organizacionog tima.

Ciljevi projekta su: revitalizacija ženskog arhaičnog pjevanja sa sekundnim dvoglasom, povećanje svijesti o važnosti starog tipa pjevanja kao neizostavnog dijela identiteta jednog naroda, osnaživanje mladih djevojaka da se bave raritetnim vještinama, promocija različitih muzičkih izraza, promocija mladih talenata i sticanje novih vještina.

Pozivaju se sve zainteresovane djevojke da se jave i nauče osnove tradicionalnog (starinskog) pjevanja. Seminar je potpuno besplatan i održavaće se u prostorijama KUD-a „Sloga“ u Đenovićima. Prijave i sve dodatne informacije možete dobiti na brojeve telefona 069/329-375 i 069/044-727.

Promo spot “Đuda” možete pogledati na linku:

The post BESPLATAN SEMINAR TRADICIONALNOG PJEVANJA GRUPE „ĐUDE“ U ĐENOVIĆIMA first appeared on CIRTIP.

Nastupom na Festivalu Wild Beauty Art na Macan poljani na Žabljaku Ženska pjevačka grupa „Đude“ (KUD „Mijat Mašković“, Centar za kulturu Kolašin) nastavila je bogato koncertno ljeto. Promovišući tradicionalno pjevanje sa sazvukom sekunde koje zasigurno spada u ugrožene elemente nasljeđa u Crnoj Gori, djevojke su se u idiličnom durmitorskom ambijentu predstavile sa impresivnim programom satkanom od starih napjeva. Uz naraciju Davora Sedlarevića, osnivača grupe, čule su se zanimljive priče o pjesmama, njihovom porijeklu, načinu izvođenja i ljudima od kojih su naučene. Ova, po mnogo čemu originalna pjevačka družina, već niz godina važi za vjerovatno poslednje prenosioce vještine tradicionalnog dvoglasnog sekundnog pjevanja kod žena u Crnoj Gori. Razbijajući stereotipe o „neatraktivnosti“ arhaičnih napjeva, „Đude“ su i na Žabljaku pokazale zbog čega su neizostavan dio svih manifestacija na kojima se želi prikazati istinsko nematerijalno nasljeđe Crne Gore.

U predivnom ambijentu Macan poljane
Foto: Dejan Dajković                                                

Pozornost publike izazvale su nekolike verzije pjesme „Tri đevojke drugovale“ sa zanimljivim refrenima, dok su Kolašinke posebno bile nadahnute izvodeći pjesme prema zapisima nedavno preminule Zlate Marjanović, dr etnomuzikologije sa kojom su imale višegodišnju uspješnu saradnju. Počev od kolašinskog kraja, sedam „Đuda“ prezentovalo je svadbene napjeve iz Morače, šaljive djevojačke pjesme sa Durmitora, Pavinog Polja, Rovaca, Pive, Grblja, Pljevalja i Vasojevića. Dio programa bio je posvećen i pjevanju „na bas“ zastupljenom u BIH i Srbiji te i gradskim pjesmama, kako bi pokazale svoje različite pjevačke reference.

Foto: Dejan Dajković

Ovoga puta „Đude“ su nastupile u sastavu: Milena Rondović, Jelena Miladinović, Viktorija Tatić, Danica Šćepanović, Tara Dulović, Jana Raketić i Aleksandra Čepić, a interpetirane su pjesme prema terenskoj arhivi i zapisima Davora Sedlarevića, Etno-kampa Kolašin, dr Zlate Marjanović, dr Slobodana Jerkova, dr Dragice Panić Kašanski i dr Sanje Ranković.

The post PLANINSKA ODA — ČAROLIJE ARHAIČNE MUZIKE first appeared on CIRTIP.

Kolašin, 1 – 7. avgust 2024.

“Djeca koja su praktično odrasla na kampu danas su asistenti u mnogobrojnim njegovim aktivnostima, organizaciji i terenskom radu i potvrda su ispravnog puta koji su prije 10 godina odabrali u kolašinskom KUD-u „Mijat Mašković“ i Centru za kulturu Kolašin. Jeca, Mici, Jovan, Jana, Viki, Todor i Trifun ovog puta bili su domaćini, instruktori i vodiči Igoru, Marijani, Emiliji, Danielu, Milici, Peđi, Luki, Acu, Pavlu, Martini, Dušanu, Tamari, Andriji, Zlatanu, Mariji, Tari, Dunji, Filipu, Miljani, Julijani i drugim polaznicima iz raznih krajeva Balkana. Srednjoškolci koji su ovdje dolazili u želji za novim saznanjima sada su profesori, postdiplomci, solisti, istraživači i istaknuti naučni radnici.” Ovako bi se u nakraćem mogao sublimirati deseti Etno-kamp, navodi Davor Sedlarević, rukovodilac kampa.

Polaznici kampa na javnom času

Projekat 10. Studijska istraživačka stanica Etno-kamp dr Zlata Marjanović uspješno je realizovan od 01. do 07. avgusta u Kolašinu. Uz podršku Ministarstva kulture i medija, Opštine Kolašin, JU Centar za kulturu Kolašin, KUD-a „Mijat Mašković“ i NVU CIRTIP kao i NP „Biogradska Gora“ i TO Kolašin obilježen je značajan jubilej u radu ove jedinstvenene manifestacije, jedne od takve tri u Evropi. Uz učešće eksperata, studenata i srednjoškolaca sa etno—smjerova sa Balkana nastavljen je rad na izučavanju i revitalizaciji tradicionalnih plesova i pjesama. Mentor ovogodišnjeg kampa bio je Igor Popov, a komentor Predrag Šušić. Sedlarević ističe je da je ovaj značajan jubilej obilježen svečano, ali i radno: „Od ove godine kamp nosi ime nedavno preminule dr Zlate Marjanović, prve mentorke kampa i jednog od najplodnijih i najaktivnijih etnomuzikologa čija je sfera interesovanja bila  Crna Gora. Fokus je bio na pjesmama koje je ona zabilježila u Crnoj Gori a koje, nažalost, nijesu dovoljno implementirane kako u crnogorsku naučnu misao, tako i u medijske nastupe. Riječ je o izuzetno zahtjevnom tipu pjevanja, ali kako su učesnici kampa budući stručnjaci za tu oblast, bilo je pravo zadovoljstvo pratiti tok učenja i krajnje izvođenje pjesama na javnom času kampa. Pored toga nezaobilasni su plesovi kolašinskog kraja koji su zaštićeni kao kulturno dobro i koji se na ovaj način dodatno popularizuju“.

đidije
Foto: I. Rakočević

Moja guska jaje nosi – igra iz Grblja

Kamp je započeo projekcijom dokumentanog filma „Kazivač“ o igrama kolašinskog kraja. Održana su predavanja Dobrile Popović: „Gusle na evropskoj muzičkoj sceni: uloga guslara u operama evropskih kompozitora“, Jelene Đukanović: „Sve boje Crne Gore – bojenje vune biljnim bojama“ kao i njena radionica „Filcanje vune iglom“. Luka Kosanović pričao je o tradicionalnim duvačkim instrumentima i njihovoj primjeni“, Nikola Zekić o putovanju melodije pjesme „Tamo daleko“ kroz razne kulture. „Tradicionalne frizure i njihova primjena na sceni“ djelo su Martine Trajkovske i Tamare Ljesar. Dušan Medin nadahnuto je govorio na omažu dr Zlati Marjanović, dok je Davor Sedlarević osmislio kratak film o njenim aktivnostima u Kolašinu. Na javnom času „Oj-ha u Kolašinu — Trk na trg!“ sada već tradicionalno održana su takmičenja u igranju po crnogorski, uzvikivanju „Oj-ha“i pjevanju na dah. Sjeni Zlate Marjanović ovogodišnja istraživačka stanica poklonila je interpretacije njenih zapisa pjesama iz raznih krajeva Crne Gore pa je kolašinski Trg boraca ozvučen stihovima „Oj da mi je ranom zorom / prošetat se Crnom Gorom“, „Savila se bijela loza vinova“, „Ja posijah pšenicu bjelicu“, „Primorkinja konja jaše“. Pored plesova sa motivom otmice iz Nematerijalnog kulturnog dobra “Tradicionalne igre kolašinskog kraja”, polaznici su prikazali i plesove iz Grblja, jugoistočne Srbije i Makedonije.

Takmičenje u pjevanju “na dah”

Kamperi na radionici filcanja vune iglom

Radionica tradicionalne crnogorske kuhinje

Naročito važna bila je aktivnost intervjuisanja ljudi koji su godinama bili uključeni u realizaciju kampa, što je važan dokument za budućnost i naredne komparacije. Na kraju, uz pomoć partnera iz Nacionalnog parka „Biogradska Gora“ Anita Bulatović i Danica Šćepanović održale su radionicu pripreme tradicionalnih jela kačamaka i cicvare, a što je bila višegodišnja želja kampera koji su, pored prirode, oduševljeni i kolašinskom kuhinjom.

Radionice filcanja vune iglom

Muška pjevačka grupa kampa

Sa omaža dr Zlati Marjanović

„Posebnu zahvalnost izražavamo fakultetima iz Beograda, Novog Sada, Banja Luke i Štipa koji su nam i ove godine poslali svoje studente, dok za sledeću godinu planiramo da kamp istraživački djeluje na širem prostoru Crne Gore te pozivamo sve zainteresovane opštine, institucije i pojedince da nam se na vrijeme jave kako bismo isplanirali potencijalne istraživačke aktivnosti na novim teritorijama. Imamo i interesovanja studenata iz Estonije i Španije“, zaključio je Branislav Jeknić direktor kolašinskog Centra za kulturu.

Kratak video pregled možete pogledati na linku:

The post ISTRAŽIVAČKA STANICA “ETNO-KAMP DR ZLATA MARJANOVIĆ” OBILJEŽILA 10 GODINA RADA first appeared on CIRTIP.

Kolašin, 31. jul 2024.

U Kolašinu će od 1. do 7. avgusta 2024. godine biti održana jubilarna deseta Međunarodna istraživačka stanica plesno-muzičkog nasljeđa „Etno-kamp dr Zlata Marjanović – Kolašin“. Od ove godine kamp nosi ime po prvoj mentorki kampa dr Zlati Marjanović koja je i jedan od najznačajnijih istraživačka crnogorske muzičke baštine.

Projekat su podržali Ministarstvo kulture i medija na Konkursu „Razvoj kulture na sjeveru“, Opština Kolašin, JU Centar za kulturu Kolašin, NVU CIRTIP, članovi KUD-a „Mijat Mašković“ i NP Biograddska Gora.

Kamp će započeti prvog avgusta nakon 17^h radnim sastankom kampera i projekcijom filma „Kazivač“ o igrama kolašinskog kraja. Pored radionica tradicionalne igre i pjesme koje će voditi Davor Sedlarević, Martina Trajkovska, Igor Popov, Predrag Šušić i članica „Đuda“ Milena Rondović, održaće se vrlo zanimljiva predavanja vezana za nasljeđe. Tako će 2. avgusta u 10^h  mr Dobrila Popović imati izlaganje „Gusle na evropskoj muzičkoj sceni: uloga guslara u operama evropskih kompozitora“ (hol Centra za kulturu).  U 11^h Jelena Đukanović MA govoriće i projektu „Sve boje Crne Gore – bojenje vune biljnim bojama“ (hol Centra za kulturu), da bi u 12^h održala radionicu „Sve boje Crne Gore – filcanje vune iglom“ na Trgu boraca. Sve radionice potpuno su otvorene za javnost i besplatne, te pozivamo sve zainteresovane da se pridruže ovom jedinstvenom projektu i iskoriste gostovanja renomiranih stručnjaka u Kolašinu. Trećeg avgusta u 10^h Luka Kosanović imaće prezentaciju „Tradicionalmi duvački instrumetni i njihova primjena“ (hol), a u 11^h Nikola Zekić „Tamo daleko — tragom jednog napjeva“. Martina Trajkovska i Tamara Ljesar u 12^h na Trgu boraca drže radionicu „Tradicionalne frizure i njihova primjena na sceni“ namijenjenu članovima folklornih ansambala. Dušan Medin 04. avgusta u 18^h pričaće o dr Zlati Marjanović, a 05. avgusta u 19^h slijedi „Javni čas Oj-ha u Kolašinu — Trg na Trg“ uz takmičenje u igranju po crnogorski, uzvikivanju „Oj-ha“, pjevanju „na dah“ zanimljive pjesme iz Kolašina. NP Biogradska Gora biće domaćin izleta kampera 06. avgusta uz aktivnu radionicu pripreme tradicionalnog kolašinskog jela kačamaka.

Terenski rad ove godine biće posvećen intervjuisanju starijih članova KUD-a „Mijat Mašković“ koji su podržali istraživački rad i promjenu koncepta prikazivanja tradicionalnih plesova i pjesama, te najaktivnijim polaznicima kampa o njihovim impresijama o desetogodišnjici rada.

Mentor ovogodišnjeg kampa je spec. Igor Popov, a komentor prof. Predrag Šušić. Učesnici su studenti i profesori sa banjalučkog, beogradskog, novosadskog i štipskog univerziteta, kao i istraživači, praktičari, umjetnici i hobisti iz Crne Gore.

The post DESETI “ETNO-KAMP DR ZLATA MARJANOVIĆ” OD 1. DO 7. AVGUSTA U KOLAŠINU first appeared on CIRTIP.

Sirogoojno, 29-31. jul 2024.

Ženska pjevačka grupa „Đude“ nastupila je na petom Festivalu svjetske muzike „+381 World Music Festival Sirogojno“ u Muzeju na otvorenom „Staro selo“ u Sirogojnu održanom od 29. do 31. jula 2024. Na poziv istaknute umjetnice Bilje Krstić („Bistrik“) djevojke iz Kolašina prikazale su raskoš crnogorske tradicionalne muzike prezentujući arhaične napjeve iz Morače, Rovaca, Vasojevića, Pive i crnogorskog primorja, kao i nekoliko melodija sa Balkana. Ova ženska grupa predstavlja posebnu vrijednost i prema riječima posjetilaca, svojom energijom i stilom pjevanja ostavile su nezaboravan utisak i ukazale da je vokalna baština Crne Gore zapravo i malo poznata široj javnosti. „Nakon koncerta prilazili su nam gledaoci sa raznih strana interesujući se za ornamentiku koju smo upotrebljavale u pjesmama, zatim za porijeklo napjeva, načine na koji smo učile pjesme i koliko vremena posvećujemo vježbanju“, kazale su nam članice „Đuda“.

Medijator programa bio je osnivač i rukovodilac grupe Davor Sedlarević koji je prisutnima zanimljivim pričama o pojedinim pjesmama približio ovo umalo izobičajeno bogatstvo Crne Gore. „Đude“ funkcionišu u sastavu Organizacione jedinice KUD „Mijat Mašković“ pri JU Centar za kulturu Kolašin. Direktor ove ustanove Branislav Jeknić, izrazio je zahvalnost Bilji Krstić i domaćinima iz „Starog sela“ na srdačnom dočeku i pružanju mogućnosti za prezentaciju bogate kulture Kolašina i Crne Gore. Dogovoreno je da od sledeće godine zainteresovane članice Vokalne radionice „Bistrik“ učestvuju na Međunarodnoj istraživačkoj stanici „Etno-kamp dr Zlata Marjanović — Kolašin“ kao dio započete saradnje i razmjene iskustava i znanja među mladima.

Na festivalu su učestvovali još i Danica Krstić i Balkan koncept trio, Neša Galija akustik i Vokalna grupa Konstantin. Organizovana je i izložba „Sunce ne bira koga će da greje” Jelene Blečić. Domaćin je Muzej na otvorenom “Staro selo” Sirogojno, a organizator Udruženje Balkan 011. “Đude” su ovoga puta činile: Jelena Miladinović, Milena Rondović, Viktorija Tatić, Helena Vuković i Danica Šćepanović.

„Đude“ će svojevrsnu ljetnju mini-turneju zaokružiti 10. avgusta od 18^h na Žabljaku na Macan poljani u okviru „Wild Beauty Art“ festivala. Video izvještaj iz Sirogojna možete pogledati na linku
https://www.youtube.com/watch?v=lTvpo4MMK14

The post “ĐUDE” NA FESTIVALU SVJETSKE MUZIKE U SIROGOJNU first appeared on CIRTIP.

Voru, Estonija, 9-16. jul 2024.

„Sačuvajmo naše plesove vraćajući se svojim korijenima! Uz veliki trud i posvećenost, plešući – čuvamo ih od zaborava!“ riječi su Svečane zakletve Svjetskog festivala tradicionalnih plesova (“Võru pärimustantsu festival” – CIOFF) koje je izgovorio Jovan Miladinović, član KUD-a “Mijat Mašković”, na otvaranju Festivala. U gradu Voru u Estoniji 9-16. jula boravila je ekspedicija kolašinskog ansambla sa ciljem predstavljanja autohtonih crnogorskih plesova izvođenih samo uz pjesmu ili ritam koraka. Fokus scenskih adaptacija bio je na promociji Nematerijalnog kulturnog dobra  “Tradicionalne igre kolašinskog kraja”.

Prema riječima organizatora: “Fragmenti kulturnog bogatstva svijeta oblikovali su ovogodišnji festivalski program. Učesnici iz Estonije, Letonije, SAD-a, Norveške, Crne Gore, Slovačke, Češke i Belgije doprinijeli su šarenolikosti narodne umjetnosti na 29. Ljetnjem festivalu grada Võru. Različite nošnje, plesovi, pjesme i muzika stvorili su veselu gradsku atmosferu u kojoj su svi uživali u predstavama, uličnom plesu, plesnim radionicama, koncertima, takmičenju svirača estonske harmonike, edukativnim šetnjama i festivalskoj “Ulici hrane i rukotvorina”. Ovogodišnja tema festivala bila je „Raznolikost“. Ona simbolizuje različite kulture u našem programu, boje tradicionalnih nošnji, uzbuđenje i zabavu koja se stvara kada se susretnu različiti ljudi i kulture. Takva vrsta raznolikosti čini nas bogatijima i stvara dugotrajna prijateljstva.”

Tradicionalni ples (kolo) U Vukića Brankovića / Foto: Karol Coger

“Bilo nam je drago to  što smo razbili svojevrsnu „famu“ o tome da su „orkestri“ obavezni na ovakvim festivalima kao i da su naše igre neatraktivne. Naprotiv, izazivali smo veliku pažnju kako gostiju tako i učesnika koji su sa željeli da znaju zbog čega je naše nasljeđe upravo takvo. Ovo što mi izvodimo nemoguće je izvesti na plejbek, svaki sekund našeg programa bio je prezentovan uživo u stilu najbližem zabilježenom na terenskim istraživanjima”, objašnjava rukovodilac ansambla, specijalista Davor Sedlarević. Na radionicama su bile obrađivane “nijeme igre” kao i crnogorsko kolo, a arhaično pjevanje grupe “Đude”  doživjelo je prave ovacije. Direktor kolašinskog Centra za kulturu Branislav Jeknić navodi da je jako emotivan bio nastup za Dan državnosti – 13. jula na zajedničkom koncertu sa ansamblom iz Slovačke gdje su dva potpuno različita nasljeđa opravdala raznolikost kao moto ovogodišnjeg festivala. “Domaćini su nam originalnim objavama čestitali nacionalni praznik uz prigodne poklone, a mi smo im se odužili igrama i pjesmama kakve rijetko mogu da vide. Bila je čast i zadovoljlstvo podržati članove našeg ansambla, naročito na ovako važnim globalnim dešavanjima gdje pored kulture popularizujemo i turističke i druge osobenosti naše države. Podrška će se nastaviti u kontinuitetu jer smatram da se kulturno dobro ovakvog tipa mora više promovisati u svijetu. Naša zajednica jeste mala ali ima izuzetan potencijal u ovom smislu,“ dodaje Jeknić.

Pored jezera Tamula /
Foto: P. Bazović

“U slobodnom vremenu iskoristili smo šansu da se upoznamo sa kulturom i istorijom Estonije, a grad Võru je zaista prebogat različitim ponudama za turiste: muzejima, radionicama plesa i muzike, tradicionalnom kuhinjom, predivnim jezerom Tamula, koncertima raznih muzičkih žanrova”, ističe članica KUD-a Jelena Miladinović. Njen kolega Borislav Vlahović, inače najmlađi član ekspedicije, dodaje da su putovanja i druženja, nova prijateljstva kao i mogućnost da se predstave igre kolašinskog kraja razlog zbog kog je članstvo u KUD-u najljepši hobi i ujedno poziva sve zainteresovane da se od jeseni priključe KUD-u s obzirom na to da će ovakvih turneja biti sve više i više. “Razmjena iskustava sa kolegama plesačima i pjevačima vrlo su nam značajni, a mnogo učesnika izrazilo je želju da učestvuje u kolašinskoj istraživačkoj stanici “Etno-kamp”. Tokom promocije naših turističkih potencijala najveću pozornost izazavla je Biogradska Gora”, navodi Danica Šćepanović, asistentkinja u “Mijatu Maškoviću”.

Tradicionalni parovni ples po dibranski /            Foto: B. Jeknić

„Bijele noći“ – specifična pojava koju odlikuju kasni sumraci i rana svitanja, dani praktično bez potpunog mraka, nesvakidašnji su osjećaj za ljude sa naših prostora, osobito kada imate koncerte oko 23h a još uvijek je dan. Svi najpopularniji estonski muzičari, poput predstavnika na Evroviziji grupe „Puuluup“, nastupali su na festivalu svake večeri.“, govori Milena Rondović koja je Estonce podučavala osnovama našeg arhaičnog pjevanja. Očaravajući je bio „Ilumetsa krater“ za koji se vjeruje da je pretrpio udar meteora prije otprilike 7000 godina. Danas je to izletište koje odlikuje tišina, duboka šuma i statue manjih božanstava utkanih u kulturu pamćenja, a mještani dio gdje je rupa od kratera nazivaju “Đavolji grob” vjerujući da je tu đavo zapravo bacio meteor. Čak su se ljudi u tom predjelu nekada plašili i da izgovore riječ “đavo”. Iz poštovanja prema lokalnim običajima folkloraši iz Kolašina su “osluškivali tišinu” tog predjela zajedno sa sjajnim vodičima Kart i Ajvarom, da bi kasnije saslušali i lokalne pjesme vezane za ljubav i prirodu. Inače, ono što svi ističu je veoma velika povezanosta Estonaca sa prirodom i poštovanje drveća i biljaka uopšte, razvijena ekološka svijest i kompletna digitalizacija. Keš se vrlo malo upotrebljava, a sve potvrde, dokumenti, čak i osnivanja firmi realizuju se onlajn u nekoliko jednostavnih koraka. Odlazak na šaltere za mnoge je samo stvar sjećanja.

Nastup u idiličnom selu Ruusa
Foto: B. Jeknić

Pred nastup 13. jula
Foto: B. Jeknić

„Posjeta Starom gradu u Talinu nezaboravno je iskustvo i nemoguće je ukratko opisati količinu istorije, baštine i arhitekture koja se tamo nalazi. Svima koji putuju u Estoniju preporučujem da makar tri dana ostave za njegov obilazak“, savjetuje Marija Vlahović, dodajući da joj je KUD „Mijat Mašković“ omogućio putovanja i iskustva još od malih nogu koja njenim vršnjacima nijesu tako lako dostupna.

Od lokalnih običaja izdvaja se i “zajednička zabava” koju tradicionalno čine spojeni dugački stolovi na koje svak donosi hranu i piće i sve se zajedno konzumira uz igru i pjesmu. Vodiči su ovog puta darivali tradicionalne likere, vino, kolače i naročito pripremljeno povrće. Kada započne kiša zabava se ne prekida već se podijele kabanice i sve se potpuno normalno nastavlja. Takođe, interesanta je bila večera u selu Ruusa uz jelo koje izuzetno nalikuje kolašinskom kačamaku, s tim što se preliva sitnim komadima slanine.

Duplo kolo (kolo na kolo) Foto: Carol Koger

Članovi kolašinskog ansambla izražavaju veliku zahvalnost Opštini Kolašin koja je od ove godine u Budžet uvrstila troškove za promociju Kulturnog dobra “Tradicionalne igre kolašinskog kraja” na međunarodnim festivalima što je u skladu sa mjerama koje se preporučuju za očuvanje i prenošenje kulturnog dobra, te je snosila troškove avio-prevoza do Estonije i nazad. Na ovaj način najbolje se motivišu nosioci dobra da nastave sa svojom plemenitom misijom. Tokom festivala u Estoniji promotivni akcenat dat je turističkim atrakcijama kao što su Biogradska Gora, planinski aktivni ljetnji i zimski turizam i ostali sadržaji koje Kolašin nudi. Uz pomoć NVU CIRTIP i JU Centar za kulturu Kolašin obezbijeđena su sredstva koja su upotpunila boravak članova ansambla u Estoniji, a TO Kolašin i NP “Biogradska Gora” donirali su promotivni materijal.

Video sa nastupa na festivalu možete pogledati na linku:

https://www.youtube.com/watch?v=KbJl_bfH_Dk

The post KUD “MIJAT MAŠKOVIĆ” BRILJIRAO U ESTONIJI first appeared on CIRTIP.