Nastupom na Festivalu Wild Beauty Art na Macan poljani na Žabljaku Ženska pjevačka grupa „Đude“ (KUD „Mijat Mašković“, Centar za kulturu Kolašin) nastavila je bogato koncertno ljeto. Promovišući tradicionalno pjevanje sa sazvukom sekunde koje zasigurno spada u ugrožene elemente nasljeđa u Crnoj Gori, djevojke su se u idiličnom durmitorskom ambijentu predstavile sa impresivnim programom satkanom od starih napjeva. Uz naraciju Davora Sedlarevića, osnivača grupe, čule su se zanimljive priče o pjesmama, njihovom porijeklu, načinu izvođenja i ljudima od kojih su naučene. Ova, po mnogo čemu originalna pjevačka družina, već niz godina važi za vjerovatno poslednje prenosioce vještine tradicionalnog dvoglasnog sekundnog pjevanja kod žena u Crnoj Gori. Razbijajući stereotipe o „neatraktivnosti“ arhaičnih napjeva, „Đude“ su i na Žabljaku pokazale zbog čega su neizostavan dio svih manifestacija na kojima se želi prikazati istinsko nematerijalno nasljeđe Crne Gore.

U predivnom ambijentu Macan poljane
Foto: Dejan Dajković                                                

Pozornost publike izazvale su nekolike verzije pjesme „Tri đevojke drugovale“ sa zanimljivim refrenima, dok su Kolašinke posebno bile nadahnute izvodeći pjesme prema zapisima nedavno preminule Zlate Marjanović, dr etnomuzikologije sa kojom su imale višegodišnju uspješnu saradnju. Počev od kolašinskog kraja, sedam „Đuda“ prezentovalo je svadbene napjeve iz Morače, šaljive djevojačke pjesme sa Durmitora, Pavinog Polja, Rovaca, Pive, Grblja, Pljevalja i Vasojevića. Dio programa bio je posvećen i pjevanju „na bas“ zastupljenom u BIH i Srbiji te i gradskim pjesmama, kako bi pokazale svoje različite pjevačke reference.

Foto: Dejan Dajković

Ovoga puta „Đude“ su nastupile u sastavu: Milena Rondović, Jelena Miladinović, Viktorija Tatić, Danica Šćepanović, Tara Dulović, Jana Raketić i Aleksandra Čepić, a interpetirane su pjesme prema terenskoj arhivi i zapisima Davora Sedlarevića, Etno-kampa Kolašin, dr Zlate Marjanović, dr Slobodana Jerkova, dr Dragice Panić Kašanski i dr Sanje Ranković.

The post PLANINSKA ODA — ČAROLIJE ARHAIČNE MUZIKE first appeared on CIRTIP.

Kolašin, 1 – 7. avgust 2024.

“Djeca koja su praktično odrasla na kampu danas su asistenti u mnogobrojnim njegovim aktivnostima, organizaciji i terenskom radu i potvrda su ispravnog puta koji su prije 10 godina odabrali u kolašinskom KUD-u „Mijat Mašković“ i Centru za kulturu Kolašin. Jeca, Mici, Jovan, Jana, Viki, Todor i Trifun ovog puta bili su domaćini, instruktori i vodiči Igoru, Marijani, Emiliji, Danielu, Milici, Peđi, Luki, Acu, Pavlu, Martini, Dušanu, Tamari, Andriji, Zlatanu, Mariji, Tari, Dunji, Filipu, Miljani, Julijani i drugim polaznicima iz raznih krajeva Balkana. Srednjoškolci koji su ovdje dolazili u želji za novim saznanjima sada su profesori, postdiplomci, solisti, istraživači i istaknuti naučni radnici.” Ovako bi se u nakraćem mogao sublimirati deseti Etno-kamp, navodi Davor Sedlarević, rukovodilac kampa.

Polaznici kampa na javnom času

Projekat 10. Studijska istraživačka stanica Etno-kamp dr Zlata Marjanović uspješno je realizovan od 01. do 07. avgusta u Kolašinu. Uz podršku Ministarstva kulture i medija, Opštine Kolašin, JU Centar za kulturu Kolašin, KUD-a „Mijat Mašković“ i NVU CIRTIP kao i NP „Biogradska Gora“ i TO Kolašin obilježen je značajan jubilej u radu ove jedinstvenene manifestacije, jedne od takve tri u Evropi. Uz učešće eksperata, studenata i srednjoškolaca sa etno—smjerova sa Balkana nastavljen je rad na izučavanju i revitalizaciji tradicionalnih plesova i pjesama. Mentor ovogodišnjeg kampa bio je Igor Popov, a komentor Predrag Šušić. Sedlarević ističe je da je ovaj značajan jubilej obilježen svečano, ali i radno: „Od ove godine kamp nosi ime nedavno preminule dr Zlate Marjanović, prve mentorke kampa i jednog od najplodnijih i najaktivnijih etnomuzikologa čija je sfera interesovanja bila  Crna Gora. Fokus je bio na pjesmama koje je ona zabilježila u Crnoj Gori a koje, nažalost, nijesu dovoljno implementirane kako u crnogorsku naučnu misao, tako i u medijske nastupe. Riječ je o izuzetno zahtjevnom tipu pjevanja, ali kako su učesnici kampa budući stručnjaci za tu oblast, bilo je pravo zadovoljstvo pratiti tok učenja i krajnje izvođenje pjesama na javnom času kampa. Pored toga nezaobilasni su plesovi kolašinskog kraja koji su zaštićeni kao kulturno dobro i koji se na ovaj način dodatno popularizuju“.

đidije
Foto: I. Rakočević

Moja guska jaje nosi – igra iz Grblja

Kamp je započeo projekcijom dokumentanog filma „Kazivač“ o igrama kolašinskog kraja. Održana su predavanja Dobrile Popović: „Gusle na evropskoj muzičkoj sceni: uloga guslara u operama evropskih kompozitora“, Jelene Đukanović: „Sve boje Crne Gore – bojenje vune biljnim bojama“ kao i njena radionica „Filcanje vune iglom“. Luka Kosanović pričao je o tradicionalnim duvačkim instrumentima i njihovoj primjeni“, Nikola Zekić o putovanju melodije pjesme „Tamo daleko“ kroz razne kulture. „Tradicionalne frizure i njihova primjena na sceni“ djelo su Martine Trajkovske i Tamare Ljesar. Dušan Medin nadahnuto je govorio na omažu dr Zlati Marjanović, dok je Davor Sedlarević osmislio kratak film o njenim aktivnostima u Kolašinu. Na javnom času „Oj-ha u Kolašinu — Trk na trg!“ sada već tradicionalno održana su takmičenja u igranju po crnogorski, uzvikivanju „Oj-ha“i pjevanju na dah. Sjeni Zlate Marjanović ovogodišnja istraživačka stanica poklonila je interpretacije njenih zapisa pjesama iz raznih krajeva Crne Gore pa je kolašinski Trg boraca ozvučen stihovima „Oj da mi je ranom zorom / prošetat se Crnom Gorom“, „Savila se bijela loza vinova“, „Ja posijah pšenicu bjelicu“, „Primorkinja konja jaše“. Pored plesova sa motivom otmice iz Nematerijalnog kulturnog dobra “Tradicionalne igre kolašinskog kraja”, polaznici su prikazali i plesove iz Grblja, jugoistočne Srbije i Makedonije.

Takmičenje u pjevanju “na dah”

Kamperi na radionici filcanja vune iglom

Radionica tradicionalne crnogorske kuhinje

Naročito važna bila je aktivnost intervjuisanja ljudi koji su godinama bili uključeni u realizaciju kampa, što je važan dokument za budućnost i naredne komparacije. Na kraju, uz pomoć partnera iz Nacionalnog parka „Biogradska Gora“ Anita Bulatović i Danica Šćepanović održale su radionicu pripreme tradicionalnih jela kačamaka i cicvare, a što je bila višegodišnja želja kampera koji su, pored prirode, oduševljeni i kolašinskom kuhinjom.

Radionice filcanja vune iglom

Muška pjevačka grupa kampa

Sa omaža dr Zlati Marjanović

„Posebnu zahvalnost izražavamo fakultetima iz Beograda, Novog Sada, Banja Luke i Štipa koji su nam i ove godine poslali svoje studente, dok za sledeću godinu planiramo da kamp istraživački djeluje na širem prostoru Crne Gore te pozivamo sve zainteresovane opštine, institucije i pojedince da nam se na vrijeme jave kako bismo isplanirali potencijalne istraživačke aktivnosti na novim teritorijama. Imamo i interesovanja studenata iz Estonije i Španije“, zaključio je Branislav Jeknić direktor kolašinskog Centra za kulturu.

Kratak video pregled možete pogledati na linku:

The post ISTRAŽIVAČKA STANICA “ETNO-KAMP DR ZLATA MARJANOVIĆ” OBILJEŽILA 10 GODINA RADA first appeared on CIRTIP.

Kolašin, 31. jul 2024.

U Kolašinu će od 1. do 7. avgusta 2024. godine biti održana jubilarna deseta Međunarodna istraživačka stanica plesno-muzičkog nasljeđa „Etno-kamp dr Zlata Marjanović – Kolašin“. Od ove godine kamp nosi ime po prvoj mentorki kampa dr Zlati Marjanović koja je i jedan od najznačajnijih istraživačka crnogorske muzičke baštine.

Projekat su podržali Ministarstvo kulture i medija na Konkursu „Razvoj kulture na sjeveru“, Opština Kolašin, JU Centar za kulturu Kolašin, NVU CIRTIP, članovi KUD-a „Mijat Mašković“ i NP Biograddska Gora.

Kamp će započeti prvog avgusta nakon 17^h radnim sastankom kampera i projekcijom filma „Kazivač“ o igrama kolašinskog kraja. Pored radionica tradicionalne igre i pjesme koje će voditi Davor Sedlarević, Martina Trajkovska, Igor Popov, Predrag Šušić i članica „Đuda“ Milena Rondović, održaće se vrlo zanimljiva predavanja vezana za nasljeđe. Tako će 2. avgusta u 10^h  mr Dobrila Popović imati izlaganje „Gusle na evropskoj muzičkoj sceni: uloga guslara u operama evropskih kompozitora“ (hol Centra za kulturu).  U 11^h Jelena Đukanović MA govoriće i projektu „Sve boje Crne Gore – bojenje vune biljnim bojama“ (hol Centra za kulturu), da bi u 12^h održala radionicu „Sve boje Crne Gore – filcanje vune iglom“ na Trgu boraca. Sve radionice potpuno su otvorene za javnost i besplatne, te pozivamo sve zainteresovane da se pridruže ovom jedinstvenom projektu i iskoriste gostovanja renomiranih stručnjaka u Kolašinu. Trećeg avgusta u 10^h Luka Kosanović imaće prezentaciju „Tradicionalmi duvački instrumetni i njihova primjena“ (hol), a u 11^h Nikola Zekić „Tamo daleko — tragom jednog napjeva“. Martina Trajkovska i Tamara Ljesar u 12^h na Trgu boraca drže radionicu „Tradicionalne frizure i njihova primjena na sceni“ namijenjenu članovima folklornih ansambala. Dušan Medin 04. avgusta u 18^h pričaće o dr Zlati Marjanović, a 05. avgusta u 19^h slijedi „Javni čas Oj-ha u Kolašinu — Trg na Trg“ uz takmičenje u igranju po crnogorski, uzvikivanju „Oj-ha“, pjevanju „na dah“ zanimljive pjesme iz Kolašina. NP Biogradska Gora biće domaćin izleta kampera 06. avgusta uz aktivnu radionicu pripreme tradicionalnog kolašinskog jela kačamaka.

Terenski rad ove godine biće posvećen intervjuisanju starijih članova KUD-a „Mijat Mašković“ koji su podržali istraživački rad i promjenu koncepta prikazivanja tradicionalnih plesova i pjesama, te najaktivnijim polaznicima kampa o njihovim impresijama o desetogodišnjici rada.

Mentor ovogodišnjeg kampa je spec. Igor Popov, a komentor prof. Predrag Šušić. Učesnici su studenti i profesori sa banjalučkog, beogradskog, novosadskog i štipskog univerziteta, kao i istraživači, praktičari, umjetnici i hobisti iz Crne Gore.

The post DESETI “ETNO-KAMP DR ZLATA MARJANOVIĆ” OD 1. DO 7. AVGUSTA U KOLAŠINU first appeared on CIRTIP.