U Kolašinu su ove sedmice odzvanjale pjesma, igra i emocije — sala Centra za kulturu bila je ispunjena do posljednjeg mjesta tokom dva koncerta Kulturno-umjetničkog društva “Mijat Mašković”, održana 11. i 12. juna. Više od 130 izvođača svih generacija ispričalo je prisutnima svoju priču — kroz igru i pjesmu. Publika je oba puta ispratila izvođače ovacijama, a iz KUD-a poručuju da je rasprodata sala, i to dvije večeri zaredom, još jedan dokaz koliko ovaj ansambl znači za kulturni identitet Kolašina.

Pored crnogorskog, scenski je adaptirano i nasljeđe Balkana. Foto: M. Klikovac

Na sceni su zablistale sve sekcije: od simpatičnih najmlađih članova pod vođstvom Danice Dane Šćepanović, pripremnog ansambla koji vodi Jovan Miladinović, do podmlatka ženske pjevačke grupe “Đude” – šarmantnih “Đudica”, koje priprema Milena Rondović. Veče je kulminiralo nastupom Prvog izvođačkog ansambla.

Ipak, među najdirljivijim trenucima bila je pojava djece iz Vrtića “Sestre Radović” — oni su, samo uz pjesmu, izveli biraće kolo šećer, zdravicu i pjesmu iz Morače, na način koji se danas rijetko čuje i vidi. Kako kažu iz KUD-a, to je najmlađa grupa koja je ikada izvela ove igre u svom izvornom obliku, bez instrumentalne pratnje — samo, glasom, srcem i ritmom nasljeđa. Vaspitačice koje su pripremale djecu, zbog ovog, zaslužuju posebno priznanje.

Vrtić “Sestre Radović” i igre kolašinskog kraja Foto: M. Klikovac

Program je imao i posebno emotivan ton — jedan segment pjevanja raritetnih zapisa iz Grblja bio je posvećen pokojnoj Zlati Marjanović, istaknutoj etnomuzikološkinji i saradnici KUD-a, koja je život posvetila izučavanju crnogorske tradicionalne muzike.

“Program koji izvodimo je zahtjevan, raznolik i duboko autentičan — zbog toga ne čudi veliko interesovanje publike, pa se čak razmišljalo i o trećem koncertu”, rekao je rukovodilac ansambla, spec. Davor Sedlarević. On se zahvalio Opštini Kolašin i Centru za kulturu na podršci i sredstvima koja omogućavaju ansamblu da svoje umijeće predstavi i van granica Crne Gore. Nakon prošlogodišnjeg nastupa u Estoniji, ove godine Kolašinci putuju u Poljsku, na jedan od najvećih evropskih festivala folklora – 62. Nedjelju kulture beskidskih gorštaka, gdje će igrati i pjevati bez plejbeka, baš kao njihovi preci, pred više od 100.000 posjetilaca.

No, i pored velikih uspjeha, Sedlarević ističe jedan izazov: “Već duže vrijeme nemamo adekvatnu prostoriju za redovne probe. Zbog povećanog broja manifestacija u Centru za kulturu, često moramo da odlažemo termine. Vjerujemo da će se, uz podršku Opštine, uskoro riješiti i to pitanje. Poslije 80 godina postojanja i činjenice da smo najbrojnija organizacija u gradu, mislim da smo to i zaslužili.”

KUD “Mijat Mašković” ne prenosi samo ples i pjesmu — već i osmijehe generacija koje dolaze. A publika, po svemu sudeći, to i te kako zna da prepozna.

Link sa video izvještajem sa koncerta: 

Sve fotografije: M. Klikovac

The post BEZ PLEJBEKOVA, BEZ KOMPROMISA – #MIJATI first appeared on CIRTIP.

Svečana akademija povodom 80 godina od oslobođenja Crne Gore od fašizma u organizaciji SUBNOR-a i antifašista Crne Gore, održana je u Kolašinu, ratnoj prijestonici Crne Gore.

Dragan Mitov Đurović, novinar, publicista i sekretar pomenute organizacije vodio je prisutne kroz istorijske fakte NOB-a, a u kulturno umjetničkom programu učestvovali su hor „Luča“, pjevačka grupa „Đude“ i pjesnik Nikola Lića Šćepanović.

Prisutnima su se obratili i predsjednik Kolašinske opštine Petko Bakić, te Stevan Radunović, potpredjesnik SUBNOR-a i antifašista Crne Gore.

Položeni su vijenci na Spomenik palim borcima u centru Kolašina.

The post SVEČANA AKADEMIJA POVODOM 80 GODINA OD OSLOBOĐENJA CRNE GORE OD FAŠIZMA first appeared on CIRTIP.

Ovim putem obavještavamo javnost da su od petka do nedjelje u sedmici za nama održane tri prve javne prezentacije rezultata projekta „Rekonstrukcija i revitalizacija tradicionalnih igara/plesova, muzike i nošnji Paštrovića“ i to u Petrovcu na Moru (6. XII), Budvi (7. XII) i Kotoru (8. XII).

Podsjećamo, projekat tokom cijele 2024. godine sprovodi Društvo za kulturni razvoj „Bauo“ iz Petrovca na Moru u partnerstvu sa Centrom za izučavanje i revitalizaciju tradicionalnih igara i pjesama ‒ CIRTIP iz Kolašina i Ženskom vokalnom grupom „Harmonija“ iz Budve, a uz podršku Ministarstva kulture i medija Crne Gore putem Javnog konkursa za raspodjelu sredstava za finansiranje projekata/ programa nevladinih organizacija u oblastima kulture i umjetnosti „Kultura spaja: od amatera do profesionalaca”.

O PROJEKTU

Opšti cilj projekta odnosi se na unapređenje zaštite, valorizacije i promocije nematerijalne kulturne baštine Crne Gore s posebnim fokusom na paštrovsku baštinu. Specifični cilj projekta je doprinos očuvanju paštrovskih tradicionalnih: a) igara/plesova (nakon više decenija nepraktikovanja), b) pratećih tradicionalnih pjesmama (donekle bolje sačuvanih u zajednici od igara) i c) nošnji (takođe, gotovo da ih slabo ima u zajednici, osim u muzejima i rijetkim privatnim kolekcijama). Sve navedeno sprovodi se na osnovu terenskih istraživanja, analize literature i drugih dostupnih izvora. Na ovaj način doprinijelo se tome da se elementi lokalne paštrovske tradicije otrgnu od neumitnog zaborava ili nestanka.

Postignuta su tri ključna rezultata: rekonstruisane tradicionalne paštrovske igre/plesovi, muzika i nošnje, zatim započeta njihova revitalizacija kroz koreografsko djelo, te informisane i edukovane lokalne zajednice Paštrovića i Kolašina o ovim segmentima kulturne zaostavštine. Prethodno je sproveden niz aktivnosti: višemjesečno etnografsko, etnokoreološko i etnomuzikološko istraživanje, pisanje i priprema monografije o nematerijalnoj kulturnoj baštini Paštrovića, štampa monografije, snimanje srednjemetražnog dokumentarnog filma, izrada deset replika ženske i pet replika muške paštrovske nošnje starijeg tipa, radionice s lokalnom zajednicom Paštrovića o nematerijalnoj baštini i serija koncerata, projekcije filma i promocija monografije u više crnogorskih gradova tokom decembra tekuće godine. Tome je pridodata i prateća dokumentarna izložba fotografija o paštrovskoj nošnji na sceni tokom XX vijeka.

REALIZATORI

Jedna od najkompleksnijih aktivnosti koje su realizovane jeste izrada deset replika ženskih i pet replika muških nošnji koje su registrovane i korištene u lokalnoj zajednici u prošlosti. Kostimografkinja i dizajnerka Jelena Đukanović bila je angažovana na poslovima terenskih istraživanja, iščitavanja relevantne literature i izvora, analize i obrade podataka o sačuvanim primjercima paštrovske nošnje itd, kako bi potom osmislila i dizajnirala ovih 15 kostima.

Davor Sedlarević je, nakon opsežnog terenskog etnokoreološkog i etnomuzikološkog istraživanja, osmislio umjetničko plesno-muzičko scensko djelo u kojem se našao dio paštrovskih plesova (igara) i pjesama na sceni – koliko znamo, prvi put na ovakav način. Djelo su na sceni, u replikama kostima, izvele kolašinska Ženska pjevačka grupa „Đude“, kao i članovi KUD-a „Mijat Mašković“. Paštrovske pjesme našle su se i na repertoaru Ženske vokalne grupe „Harmonija“ iz Budve.

Monografija koja je objavljena predstavlja kapitalno naučno i stručno djelo – svojevrsno novo čitanje paštrovske baštine – s više radova koje potpisuju etnološkinja prof. dr Ljiljana Gavrilović, etnološkinja Tatjana Rajković, specijalista Davor Sedlarević, kostimografkinja mr Jelena Đukanović, kustoskinje mr Ljubica Radović-Miličić i Milica Radović, kao i Dušan Medin, arheolog i kustos.

U knjizi je, u vidu dodatka, objavljen i ranije napisani tekst doc. dr Zlate Marjanović, etnomuzikološkinje, višedecenijske istraživačice paštrovskog i crnogorskog nematerijalnog nasljeđa, koja je inicijalno bila predviđena za članicu istraživačkog tima, ali je nažalost preminula neposredno prije početka implementacije projekta, dana 7. XII 2023. godine. Stoga, upravo njoj posvećujemo ovaj projekat. Druga za Paštroviće i Budvu važna ličnost koja nas je zauvijek napustila početkom 2024. jeste dugogodišnja rukovoditeljka klape „Harmonija“, Mirjana Pajović, kojoj, takođe, posvećujemo ovaj naš trud. Posveta ide i sjenima dr Jovana Vukmanovića, etnologa i muzeologa, koji je ostavio neizbrisiv trag svojim kapitalnim djelom „Paštrovići: antropogeografsko-etnološka studija“ (1960), kome se u ovoj godini navršava tri decenije od smrti, i to upravo tokom decembra.

Na kraju, naglašava se da su ogromnu pomoć u koordinaciji ovim projektom pružili pomoćnici Davor Sedlarević (CIRTIP) i Mila Medin (Društvo „Bauo“). Veliku podršku dalo je i više desetina stručnih lica, volontera i pravnih lica na različite načine angažovanih tokom ovih godinu dana, kojima se srdačno zahvaljujemo. Među svima njima, rječi zahvalnosti naročito idu sufinansijeru projekta Ministarstvu kulture i medija Crne Gore.  Zahvalnost za kolegijalnu podršku iskazujemo i JU Narodni muzej Crne Gore, JU Muzeji i galerije Budve, JU Centar za kulturu Kolašin, JU Pomorski muzej Crne Gore, OJU Muzeji Kotor, Etnografskom muzeju u Beogradu, JU Osnovna škola „Mirko Srzentić“ u Petrovcu na Moru, JU Škola za osnovno i srednje muzičko obrazovanje „Vida Matjan“ u Kotoru, Manastiru Praskvica, FA „Nikola Đurković“ iz Kotora, Institutu za vunu Crne Gore iz Nikšića i Radio Televiziji Budva. Ipak, najveću blagodarnost upućujemo našim Paštrovkama i Paštrovićima, koji već godinama, u kontinuitetu, imaju povjerenje u naš rad, otvarajući nam svoje stare baule prepune raznoraznih porodičnih dragocjenosti i s nama nesebično dijeleći duboke skrinje svojih sjećanja.—+

Link sa kratkim prikazom premijere koreografskog djela nalazi se na adresi:

https://www.instagram.com/p/DDbzCSKutqG/?hl=sr

PREDSTOJEĆI DOGAĐAJI: 

Koncert ŽVG “HARMONIJA” – Petak | 13. decembar 2024. godine | 18.00 h Moderna galerija „Jovo Ivanović“ | Stari grad Budva

Koncert ŽVG “HARMONIJA” – Subota | 14. decembar 2024. godine | 18.00 h Spomen-dom „Crvena komuna“ | Petrovac na Moru

Premijera projekta sa koreografijom –Utorak | 17. decembar 2024. godine | 18.00 h Centar za kulturu | Kolašin 

Promocija monografije i dokumentarnog filma Slavena Vilusa – Subota | 28. decembar 2024. godine | 18.00 h Moderna galerija „Jovo Ivanović“ | Stari grad Budva

Promocija monografije i dokumentarnog filma Slavena Vilusa – Nedjelja | 29. decembar 2024. godine | 18.00 h Spomen-dom „Crvena komuna“ | Petrovac na Moru

Promocija monografije i dokumentarnog filma Slavena Vilusa – Ponedjeljak | 30. decembar 2024. godine | 18.00 h Centar za kulturu | Kolašin

Brošura o projektu dostupna je na ovom linku:

https://drustvobauo.wordpress.com/wp-content/uploads/2024/12/pastrovici-bastina-i-scena.pdf

Sve fotografije: Pavle Bazović, Slaven Vilus.

The post PAŠTROVIĆI: REKONSTRUISANE NOŠNJE, PLESOVI I PJESME first appeared on CIRTIP.

ЖПГ „Ђуде“ на Тргу борца

Давор Седларевић и Нађа Јекнић причали су о разноразним темама, од начина истраживања насљеђа, прве награде на фестивалу у Пољској, па до тога како се традиционална музика позиционира на скали интересовања код младих. Женска пјевачка група „Ђуде“ КУД-а „Мијат Машковић” представила са пјесмама колашинског краја Три ђевојке друговале и Добро дошли, кићени сватови.
Комплетан прилог можете погледати на следећем линку:

https://www.youtube.com/watch?v=IItA-CQvlKs

The post СНИМАЊЕ ЕМИСИЈЕ „НВО СЕКТОР“ – РТЦГ (6. ЈУЛ 2020.) first appeared on CIRTIP.