Zmaj, kao jedno od najstarijih mitoloških bića, simbolizuje snagu i zaštitu, dok putovanje s mora na Dunav očitava trasu kojom se unosi bogatstvo tradicije iz jednog prostora u drugi. Ova metafora oslikava kako muzika i ples mogu da zbliže ljude, bez obzira na udaljenosti. S obzirom na uspjeh ovogodišnjeg festivala, organizatori najavljuju da će i ubuduće raditi na sličnim sadržajima koje će ponuditi lokalcima i turistima, a sledeći festival već se očekuje sa nestrpljenjem. “Zmaj” pokazuje da su tradicija i kultura uvijek žive i trajne priče koje bi trebalo da ponesemo u budućnost.

U Centru za kulturu u Kolašinu 15. novembra održan je peti po redu festival malih etno-grupa i solista “Zmaj preleće s mora na Dunavu”. Učestvovale su četiri grupe, svaka sa svojom jedinstvenom tradicijom i repertoarom. Publika je vrlo brzo uvučena u magičnu atmosferu raznolikih izvođenja, od tradicionalnih pjesama i plesova pa do savremenih interpretacija folklornih motiva uz energiče nastupe i autentične nošnje. U duhu sjećanja, a povezivanjem sa naučno-istraživačkom stanicom “Etno-kamp dr Zlata Marjanović – Kolašin”, podeljene su povelje za izuzetan doprinos prenošenju znanja i vještina o tradicionalnom plesu i muzici zaslužnim informatorima koji su tokom godina doprinosili bilježenju plesno-muzičke proživljene memorije. Prva je posthumno namijenjena Milanku Mikiju Laloviću, a projekcija njegovog izvođenja guslarske pjesme o majci Stanka Vojvodića, već na startu izazvala je suze i jake emocije Kolašinaca i njihovih gostiju. Druga povelja pripala je Dragutinu Dalu Milikiću, koji je sa Milankom tokom istraživanja 2022. godine ostavio mnoštvo podataka iz kojih će se, najvjerovatnije dogodine, realizovati i posebna koregrafija u interpretaciji KUD-a “Mijat Mašković”. Davor Sedlarević u ime organizatora, emotivno, ali i iz stručno muzičkog ugla, govorio je o zaslugama informatora, podsjećajući na dobrobiti koje Etno-kamp i digitalizacija intervjua donose lokalnoj zajednici, pa zasigurno Kolašin sada ima najbogatiju audio-vizuelnu građu o plesno-muzičkom nasljeđu u Crnoj Gori. U ime porodice Milanka Lalovića obratio se njegov mlađi sin Nenad, inače član poznate crnogorske rok-grupe “Rudolf”, ističući vrijednost ovakvih gestova, te poželjevši festivalu dugo trajanje zahvaljujući se domaćinima na počasti koja je ukazana njegovom pokojnom ocu.

“Đude” / Foto: Igor Rakočević

Muška pjevačka grupa KUD-a “Piva” iz Plužina donijela je arhaične napjeve svog kraja potvrđujući trenutno nedostižan izvođački kvalitetu tom segmentu u našoj zemlji. Mlada grupa “Bonaca” iz KUD-a “Sloga” iz Đenovića izvela je vrlo zahtjevan repertoar protkan morem i planinom, dok su šarmantni momci iz Udruženja za njegovanje narodne tradicije “Zlatibor” “vozili” svoje arije i plijenili kako glasom tako i pojavom. S obzirom na to da je festival ove godine oganizovan na 81. godišnjicu ansambla “Mijat Mašković” oni su, pored bravure sastava “Đude”, prezentovali niz dinamičnih koreografija i podsjetili na veoma bogat repertoar sa balkanskim upečatljivim motivima. Program je vodio poeta kolašinske kaldrme i glumac Nikola Lića Šćepanović

Uručivanje posthumne povelje Milanku Mikiju Laloviću / Foto: Igor Rakočević

Detalj sa festivala: kazivanje Mikija Lalovića / Foto: Davor Sedlarević

Dragutin Dale Milikić / Foto: I. Rakočević

KUD “Piva”

ŽPG “Bonaca”

UNNT “Zlatibor”

Organizatori i pokrovitelji festivala su Turistička organizacija Kolašin, JU Centar za kulturu Kolašin i NVU CIRTIP iz Kolašina, a aktivnost je dio osmišljavanja zajedničke strategije koja ima cilj da proširi sadržaje u jesenjem periodu u Kolašinu kada turistička sezona nije u punom jeku.

The post ZMAJ – KAO POČETAK I KRAJ: ODRŽAN PETI FESTIVAL ETNO-GRUPA U KOLAŠINU first appeared on CIRTIP.

U Đenovićima će od 13. do 19. septembra 2024. godine Davor Sedlarević i članice Ženske pjevačke grupe „Đude“ održati besplatne radionice tradicionalnog (arhaičnog) pjevanja za djevojke. Projekat je podržalo Ministarstvo kulture i medija Crne Gore kroz Konkurs „Kultura mladih – kultura budućnosti“ a partneri su ŽPG „Sloga“ i Vokalna grupa „Lira“.

Fokus radionica biće na savladavanju osnovnih vještina pjevanja: izvođenje sekunde (sazvuk dva najbliža tona), postavka glasa, ornamentika i teorijska saznanja o tradicionalnom pjevanju u Crnoj Gori. Učiće se muzički primjeri iz sjevernog, srednjeg i južnog dijela zemlje, sa jednim obaveznim napjevom vezanim za nasljeđe manje brojnih naroda. Za učenje pjesama nije potrebno prethodno poznavanje notnog pisma.

ŽPG Đude, Foto: B. Jeknić

„Ovo je jedinstvena prilika da učite od jedne od najboljih regionalnih grupa u tzv. „etno-pjevanju“. „Đude“ su pobjednice renomiranih međunarodnih festivala i dobitnice prestižne nagrade za najbolju evropsku priču o nasljeđu. Bez njihovog rada ovaj segment nematerijalnog nasljeđa vjerovatno bi nestao iz prakse u Crnoj Gori“, kazali su iz organizacionog tima.

Ciljevi projekta su: revitalizacija ženskog arhaičnog pjevanja sa sekundnim dvoglasom, povećanje svijesti o važnosti starog tipa pjevanja kao neizostavnog dijela identiteta jednog naroda, osnaživanje mladih djevojaka da se bave raritetnim vještinama, promocija različitih muzičkih izraza, promocija mladih talenata i sticanje novih vještina.

Pozivaju se sve zainteresovane djevojke da se jave i nauče osnove tradicionalnog (starinskog) pjevanja. Seminar je potpuno besplatan i održavaće se u prostorijama KUD-a „Sloga“ u Đenovićima. Prijave i sve dodatne informacije možete dobiti na brojeve telefona 069/329-375 i 069/044-727.

Promo spot “Đuda” možete pogledati na linku:

The post BESPLATAN SEMINAR TRADICIONALNOG PJEVANJA GRUPE „ĐUDE“ U ĐENOVIĆIMA first appeared on CIRTIP.

Nastupom na Festivalu Wild Beauty Art na Macan poljani na Žabljaku Ženska pjevačka grupa „Đude“ (KUD „Mijat Mašković“, Centar za kulturu Kolašin) nastavila je bogato koncertno ljeto. Promovišući tradicionalno pjevanje sa sazvukom sekunde koje zasigurno spada u ugrožene elemente nasljeđa u Crnoj Gori, djevojke su se u idiličnom durmitorskom ambijentu predstavile sa impresivnim programom satkanom od starih napjeva. Uz naraciju Davora Sedlarevića, osnivača grupe, čule su se zanimljive priče o pjesmama, njihovom porijeklu, načinu izvođenja i ljudima od kojih su naučene. Ova, po mnogo čemu originalna pjevačka družina, već niz godina važi za vjerovatno poslednje prenosioce vještine tradicionalnog dvoglasnog sekundnog pjevanja kod žena u Crnoj Gori. Razbijajući stereotipe o „neatraktivnosti“ arhaičnih napjeva, „Đude“ su i na Žabljaku pokazale zbog čega su neizostavan dio svih manifestacija na kojima se želi prikazati istinsko nematerijalno nasljeđe Crne Gore.

U predivnom ambijentu Macan poljane
Foto: Dejan Dajković                                                

Pozornost publike izazvale su nekolike verzije pjesme „Tri đevojke drugovale“ sa zanimljivim refrenima, dok su Kolašinke posebno bile nadahnute izvodeći pjesme prema zapisima nedavno preminule Zlate Marjanović, dr etnomuzikologije sa kojom su imale višegodišnju uspješnu saradnju. Počev od kolašinskog kraja, sedam „Đuda“ prezentovalo je svadbene napjeve iz Morače, šaljive djevojačke pjesme sa Durmitora, Pavinog Polja, Rovaca, Pive, Grblja, Pljevalja i Vasojevića. Dio programa bio je posvećen i pjevanju „na bas“ zastupljenom u BIH i Srbiji te i gradskim pjesmama, kako bi pokazale svoje različite pjevačke reference.

Foto: Dejan Dajković

Ovoga puta „Đude“ su nastupile u sastavu: Milena Rondović, Jelena Miladinović, Viktorija Tatić, Danica Šćepanović, Tara Dulović, Jana Raketić i Aleksandra Čepić, a interpetirane su pjesme prema terenskoj arhivi i zapisima Davora Sedlarevića, Etno-kampa Kolašin, dr Zlate Marjanović, dr Slobodana Jerkova, dr Dragice Panić Kašanski i dr Sanje Ranković.

The post PLANINSKA ODA — ČAROLIJE ARHAIČNE MUZIKE first appeared on CIRTIP.

Kolašin, 1 – 7. avgust 2024.

“Djeca koja su praktično odrasla na kampu danas su asistenti u mnogobrojnim njegovim aktivnostima, organizaciji i terenskom radu i potvrda su ispravnog puta koji su prije 10 godina odabrali u kolašinskom KUD-u „Mijat Mašković“ i Centru za kulturu Kolašin. Jeca, Mici, Jovan, Jana, Viki, Todor i Trifun ovog puta bili su domaćini, instruktori i vodiči Igoru, Marijani, Emiliji, Danielu, Milici, Peđi, Luki, Acu, Pavlu, Martini, Dušanu, Tamari, Andriji, Zlatanu, Mariji, Tari, Dunji, Filipu, Miljani, Julijani i drugim polaznicima iz raznih krajeva Balkana. Srednjoškolci koji su ovdje dolazili u želji za novim saznanjima sada su profesori, postdiplomci, solisti, istraživači i istaknuti naučni radnici.” Ovako bi se u nakraćem mogao sublimirati deseti Etno-kamp, navodi Davor Sedlarević, rukovodilac kampa.

Polaznici kampa na javnom času

Projekat 10. Studijska istraživačka stanica Etno-kamp dr Zlata Marjanović uspješno je realizovan od 01. do 07. avgusta u Kolašinu. Uz podršku Ministarstva kulture i medija, Opštine Kolašin, JU Centar za kulturu Kolašin, KUD-a „Mijat Mašković“ i NVU CIRTIP kao i NP „Biogradska Gora“ i TO Kolašin obilježen je značajan jubilej u radu ove jedinstvenene manifestacije, jedne od takve tri u Evropi. Uz učešće eksperata, studenata i srednjoškolaca sa etno—smjerova sa Balkana nastavljen je rad na izučavanju i revitalizaciji tradicionalnih plesova i pjesama. Mentor ovogodišnjeg kampa bio je Igor Popov, a komentor Predrag Šušić. Sedlarević ističe je da je ovaj značajan jubilej obilježen svečano, ali i radno: „Od ove godine kamp nosi ime nedavno preminule dr Zlate Marjanović, prve mentorke kampa i jednog od najplodnijih i najaktivnijih etnomuzikologa čija je sfera interesovanja bila  Crna Gora. Fokus je bio na pjesmama koje je ona zabilježila u Crnoj Gori a koje, nažalost, nijesu dovoljno implementirane kako u crnogorsku naučnu misao, tako i u medijske nastupe. Riječ je o izuzetno zahtjevnom tipu pjevanja, ali kako su učesnici kampa budući stručnjaci za tu oblast, bilo je pravo zadovoljstvo pratiti tok učenja i krajnje izvođenje pjesama na javnom času kampa. Pored toga nezaobilasni su plesovi kolašinskog kraja koji su zaštićeni kao kulturno dobro i koji se na ovaj način dodatno popularizuju“.

đidije
Foto: I. Rakočević

Moja guska jaje nosi – igra iz Grblja

Kamp je započeo projekcijom dokumentanog filma „Kazivač“ o igrama kolašinskog kraja. Održana su predavanja Dobrile Popović: „Gusle na evropskoj muzičkoj sceni: uloga guslara u operama evropskih kompozitora“, Jelene Đukanović: „Sve boje Crne Gore – bojenje vune biljnim bojama“ kao i njena radionica „Filcanje vune iglom“. Luka Kosanović pričao je o tradicionalnim duvačkim instrumentima i njihovoj primjeni“, Nikola Zekić o putovanju melodije pjesme „Tamo daleko“ kroz razne kulture. „Tradicionalne frizure i njihova primjena na sceni“ djelo su Martine Trajkovske i Tamare Ljesar. Dušan Medin nadahnuto je govorio na omažu dr Zlati Marjanović, dok je Davor Sedlarević osmislio kratak film o njenim aktivnostima u Kolašinu. Na javnom času „Oj-ha u Kolašinu — Trk na trg!“ sada već tradicionalno održana su takmičenja u igranju po crnogorski, uzvikivanju „Oj-ha“i pjevanju na dah. Sjeni Zlate Marjanović ovogodišnja istraživačka stanica poklonila je interpretacije njenih zapisa pjesama iz raznih krajeva Crne Gore pa je kolašinski Trg boraca ozvučen stihovima „Oj da mi je ranom zorom / prošetat se Crnom Gorom“, „Savila se bijela loza vinova“, „Ja posijah pšenicu bjelicu“, „Primorkinja konja jaše“. Pored plesova sa motivom otmice iz Nematerijalnog kulturnog dobra “Tradicionalne igre kolašinskog kraja”, polaznici su prikazali i plesove iz Grblja, jugoistočne Srbije i Makedonije.

Takmičenje u pjevanju “na dah”

Kamperi na radionici filcanja vune iglom

Radionica tradicionalne crnogorske kuhinje

Naročito važna bila je aktivnost intervjuisanja ljudi koji su godinama bili uključeni u realizaciju kampa, što je važan dokument za budućnost i naredne komparacije. Na kraju, uz pomoć partnera iz Nacionalnog parka „Biogradska Gora“ Anita Bulatović i Danica Šćepanović održale su radionicu pripreme tradicionalnih jela kačamaka i cicvare, a što je bila višegodišnja želja kampera koji su, pored prirode, oduševljeni i kolašinskom kuhinjom.

Radionice filcanja vune iglom

Muška pjevačka grupa kampa

Sa omaža dr Zlati Marjanović

„Posebnu zahvalnost izražavamo fakultetima iz Beograda, Novog Sada, Banja Luke i Štipa koji su nam i ove godine poslali svoje studente, dok za sledeću godinu planiramo da kamp istraživački djeluje na širem prostoru Crne Gore te pozivamo sve zainteresovane opštine, institucije i pojedince da nam se na vrijeme jave kako bismo isplanirali potencijalne istraživačke aktivnosti na novim teritorijama. Imamo i interesovanja studenata iz Estonije i Španije“, zaključio je Branislav Jeknić direktor kolašinskog Centra za kulturu.

Kratak video pregled možete pogledati na linku:

The post ISTRAŽIVAČKA STANICA “ETNO-KAMP DR ZLATA MARJANOVIĆ” OBILJEŽILA 10 GODINA RADA first appeared on CIRTIP.

Kolašin, 31. jul 2024.

U Kolašinu će od 1. do 7. avgusta 2024. godine biti održana jubilarna deseta Međunarodna istraživačka stanica plesno-muzičkog nasljeđa „Etno-kamp dr Zlata Marjanović – Kolašin“. Od ove godine kamp nosi ime po prvoj mentorki kampa dr Zlati Marjanović koja je i jedan od najznačajnijih istraživačka crnogorske muzičke baštine.

Projekat su podržali Ministarstvo kulture i medija na Konkursu „Razvoj kulture na sjeveru“, Opština Kolašin, JU Centar za kulturu Kolašin, NVU CIRTIP, članovi KUD-a „Mijat Mašković“ i NP Biograddska Gora.

Kamp će započeti prvog avgusta nakon 17^h radnim sastankom kampera i projekcijom filma „Kazivač“ o igrama kolašinskog kraja. Pored radionica tradicionalne igre i pjesme koje će voditi Davor Sedlarević, Martina Trajkovska, Igor Popov, Predrag Šušić i članica „Đuda“ Milena Rondović, održaće se vrlo zanimljiva predavanja vezana za nasljeđe. Tako će 2. avgusta u 10^h  mr Dobrila Popović imati izlaganje „Gusle na evropskoj muzičkoj sceni: uloga guslara u operama evropskih kompozitora“ (hol Centra za kulturu).  U 11^h Jelena Đukanović MA govoriće i projektu „Sve boje Crne Gore – bojenje vune biljnim bojama“ (hol Centra za kulturu), da bi u 12^h održala radionicu „Sve boje Crne Gore – filcanje vune iglom“ na Trgu boraca. Sve radionice potpuno su otvorene za javnost i besplatne, te pozivamo sve zainteresovane da se pridruže ovom jedinstvenom projektu i iskoriste gostovanja renomiranih stručnjaka u Kolašinu. Trećeg avgusta u 10^h Luka Kosanović imaće prezentaciju „Tradicionalmi duvački instrumetni i njihova primjena“ (hol), a u 11^h Nikola Zekić „Tamo daleko — tragom jednog napjeva“. Martina Trajkovska i Tamara Ljesar u 12^h na Trgu boraca drže radionicu „Tradicionalne frizure i njihova primjena na sceni“ namijenjenu članovima folklornih ansambala. Dušan Medin 04. avgusta u 18^h pričaće o dr Zlati Marjanović, a 05. avgusta u 19^h slijedi „Javni čas Oj-ha u Kolašinu — Trg na Trg“ uz takmičenje u igranju po crnogorski, uzvikivanju „Oj-ha“, pjevanju „na dah“ zanimljive pjesme iz Kolašina. NP Biogradska Gora biće domaćin izleta kampera 06. avgusta uz aktivnu radionicu pripreme tradicionalnog kolašinskog jela kačamaka.

Terenski rad ove godine biće posvećen intervjuisanju starijih članova KUD-a „Mijat Mašković“ koji su podržali istraživački rad i promjenu koncepta prikazivanja tradicionalnih plesova i pjesama, te najaktivnijim polaznicima kampa o njihovim impresijama o desetogodišnjici rada.

Mentor ovogodišnjeg kampa je spec. Igor Popov, a komentor prof. Predrag Šušić. Učesnici su studenti i profesori sa banjalučkog, beogradskog, novosadskog i štipskog univerziteta, kao i istraživači, praktičari, umjetnici i hobisti iz Crne Gore.

The post DESETI “ETNO-KAMP DR ZLATA MARJANOVIĆ” OD 1. DO 7. AVGUSTA U KOLAŠINU first appeared on CIRTIP.

Sirogoojno, 29-31. jul 2024.

Ženska pjevačka grupa „Đude“ nastupila je na petom Festivalu svjetske muzike „+381 World Music Festival Sirogojno“ u Muzeju na otvorenom „Staro selo“ u Sirogojnu održanom od 29. do 31. jula 2024. Na poziv istaknute umjetnice Bilje Krstić („Bistrik“) djevojke iz Kolašina prikazale su raskoš crnogorske tradicionalne muzike prezentujući arhaične napjeve iz Morače, Rovaca, Vasojevića, Pive i crnogorskog primorja, kao i nekoliko melodija sa Balkana. Ova ženska grupa predstavlja posebnu vrijednost i prema riječima posjetilaca, svojom energijom i stilom pjevanja ostavile su nezaboravan utisak i ukazale da je vokalna baština Crne Gore zapravo i malo poznata široj javnosti. „Nakon koncerta prilazili su nam gledaoci sa raznih strana interesujući se za ornamentiku koju smo upotrebljavale u pjesmama, zatim za porijeklo napjeva, načine na koji smo učile pjesme i koliko vremena posvećujemo vježbanju“, kazale su nam članice „Đuda“.

Medijator programa bio je osnivač i rukovodilac grupe Davor Sedlarević koji je prisutnima zanimljivim pričama o pojedinim pjesmama približio ovo umalo izobičajeno bogatstvo Crne Gore. „Đude“ funkcionišu u sastavu Organizacione jedinice KUD „Mijat Mašković“ pri JU Centar za kulturu Kolašin. Direktor ove ustanove Branislav Jeknić, izrazio je zahvalnost Bilji Krstić i domaćinima iz „Starog sela“ na srdačnom dočeku i pružanju mogućnosti za prezentaciju bogate kulture Kolašina i Crne Gore. Dogovoreno je da od sledeće godine zainteresovane članice Vokalne radionice „Bistrik“ učestvuju na Međunarodnoj istraživačkoj stanici „Etno-kamp dr Zlata Marjanović — Kolašin“ kao dio započete saradnje i razmjene iskustava i znanja među mladima.

Na festivalu su učestvovali još i Danica Krstić i Balkan koncept trio, Neša Galija akustik i Vokalna grupa Konstantin. Organizovana je i izložba „Sunce ne bira koga će da greje” Jelene Blečić. Domaćin je Muzej na otvorenom “Staro selo” Sirogojno, a organizator Udruženje Balkan 011. “Đude” su ovoga puta činile: Jelena Miladinović, Milena Rondović, Viktorija Tatić, Helena Vuković i Danica Šćepanović.

„Đude“ će svojevrsnu ljetnju mini-turneju zaokružiti 10. avgusta od 18^h na Žabljaku na Macan poljani u okviru „Wild Beauty Art“ festivala. Video izvještaj iz Sirogojna možete pogledati na linku
https://www.youtube.com/watch?v=lTvpo4MMK14

The post “ĐUDE” NA FESTIVALU SVJETSKE MUZIKE U SIROGOJNU first appeared on CIRTIP.

Voru, Estonija, 9-16. jul 2024.

„Sačuvajmo naše plesove vraćajući se svojim korijenima! Uz veliki trud i posvećenost, plešući – čuvamo ih od zaborava!“ riječi su Svečane zakletve Svjetskog festivala tradicionalnih plesova (“Võru pärimustantsu festival” – CIOFF) koje je izgovorio Jovan Miladinović, član KUD-a “Mijat Mašković”, na otvaranju Festivala. U gradu Voru u Estoniji 9-16. jula boravila je ekspedicija kolašinskog ansambla sa ciljem predstavljanja autohtonih crnogorskih plesova izvođenih samo uz pjesmu ili ritam koraka. Fokus scenskih adaptacija bio je na promociji Nematerijalnog kulturnog dobra  “Tradicionalne igre kolašinskog kraja”.

Prema riječima organizatora: “Fragmenti kulturnog bogatstva svijeta oblikovali su ovogodišnji festivalski program. Učesnici iz Estonije, Letonije, SAD-a, Norveške, Crne Gore, Slovačke, Češke i Belgije doprinijeli su šarenolikosti narodne umjetnosti na 29. Ljetnjem festivalu grada Võru. Različite nošnje, plesovi, pjesme i muzika stvorili su veselu gradsku atmosferu u kojoj su svi uživali u predstavama, uličnom plesu, plesnim radionicama, koncertima, takmičenju svirača estonske harmonike, edukativnim šetnjama i festivalskoj “Ulici hrane i rukotvorina”. Ovogodišnja tema festivala bila je „Raznolikost“. Ona simbolizuje različite kulture u našem programu, boje tradicionalnih nošnji, uzbuđenje i zabavu koja se stvara kada se susretnu različiti ljudi i kulture. Takva vrsta raznolikosti čini nas bogatijima i stvara dugotrajna prijateljstva.”

Tradicionalni ples (kolo) U Vukića Brankovića / Foto: Karol Coger

“Bilo nam je drago to  što smo razbili svojevrsnu „famu“ o tome da su „orkestri“ obavezni na ovakvim festivalima kao i da su naše igre neatraktivne. Naprotiv, izazivali smo veliku pažnju kako gostiju tako i učesnika koji su sa željeli da znaju zbog čega je naše nasljeđe upravo takvo. Ovo što mi izvodimo nemoguće je izvesti na plejbek, svaki sekund našeg programa bio je prezentovan uživo u stilu najbližem zabilježenom na terenskim istraživanjima”, objašnjava rukovodilac ansambla, specijalista Davor Sedlarević. Na radionicama su bile obrađivane “nijeme igre” kao i crnogorsko kolo, a arhaično pjevanje grupe “Đude”  doživjelo je prave ovacije. Direktor kolašinskog Centra za kulturu Branislav Jeknić navodi da je jako emotivan bio nastup za Dan državnosti – 13. jula na zajedničkom koncertu sa ansamblom iz Slovačke gdje su dva potpuno različita nasljeđa opravdala raznolikost kao moto ovogodišnjeg festivala. “Domaćini su nam originalnim objavama čestitali nacionalni praznik uz prigodne poklone, a mi smo im se odužili igrama i pjesmama kakve rijetko mogu da vide. Bila je čast i zadovoljlstvo podržati članove našeg ansambla, naročito na ovako važnim globalnim dešavanjima gdje pored kulture popularizujemo i turističke i druge osobenosti naše države. Podrška će se nastaviti u kontinuitetu jer smatram da se kulturno dobro ovakvog tipa mora više promovisati u svijetu. Naša zajednica jeste mala ali ima izuzetan potencijal u ovom smislu,“ dodaje Jeknić.

Pored jezera Tamula /
Foto: P. Bazović

“U slobodnom vremenu iskoristili smo šansu da se upoznamo sa kulturom i istorijom Estonije, a grad Võru je zaista prebogat različitim ponudama za turiste: muzejima, radionicama plesa i muzike, tradicionalnom kuhinjom, predivnim jezerom Tamula, koncertima raznih muzičkih žanrova”, ističe članica KUD-a Jelena Miladinović. Njen kolega Borislav Vlahović, inače najmlađi član ekspedicije, dodaje da su putovanja i druženja, nova prijateljstva kao i mogućnost da se predstave igre kolašinskog kraja razlog zbog kog je članstvo u KUD-u najljepši hobi i ujedno poziva sve zainteresovane da se od jeseni priključe KUD-u s obzirom na to da će ovakvih turneja biti sve više i više. “Razmjena iskustava sa kolegama plesačima i pjevačima vrlo su nam značajni, a mnogo učesnika izrazilo je želju da učestvuje u kolašinskoj istraživačkoj stanici “Etno-kamp”. Tokom promocije naših turističkih potencijala najveću pozornost izazavla je Biogradska Gora”, navodi Danica Šćepanović, asistentkinja u “Mijatu Maškoviću”.

Tradicionalni parovni ples po dibranski /            Foto: B. Jeknić

„Bijele noći“ – specifična pojava koju odlikuju kasni sumraci i rana svitanja, dani praktično bez potpunog mraka, nesvakidašnji su osjećaj za ljude sa naših prostora, osobito kada imate koncerte oko 23h a još uvijek je dan. Svi najpopularniji estonski muzičari, poput predstavnika na Evroviziji grupe „Puuluup“, nastupali su na festivalu svake večeri.“, govori Milena Rondović koja je Estonce podučavala osnovama našeg arhaičnog pjevanja. Očaravajući je bio „Ilumetsa krater“ za koji se vjeruje da je pretrpio udar meteora prije otprilike 7000 godina. Danas je to izletište koje odlikuje tišina, duboka šuma i statue manjih božanstava utkanih u kulturu pamćenja, a mještani dio gdje je rupa od kratera nazivaju “Đavolji grob” vjerujući da je tu đavo zapravo bacio meteor. Čak su se ljudi u tom predjelu nekada plašili i da izgovore riječ “đavo”. Iz poštovanja prema lokalnim običajima folkloraši iz Kolašina su “osluškivali tišinu” tog predjela zajedno sa sjajnim vodičima Kart i Ajvarom, da bi kasnije saslušali i lokalne pjesme vezane za ljubav i prirodu. Inače, ono što svi ističu je veoma velika povezanosta Estonaca sa prirodom i poštovanje drveća i biljaka uopšte, razvijena ekološka svijest i kompletna digitalizacija. Keš se vrlo malo upotrebljava, a sve potvrde, dokumenti, čak i osnivanja firmi realizuju se onlajn u nekoliko jednostavnih koraka. Odlazak na šaltere za mnoge je samo stvar sjećanja.

Nastup u idiličnom selu Ruusa
Foto: B. Jeknić

Pred nastup 13. jula
Foto: B. Jeknić

„Posjeta Starom gradu u Talinu nezaboravno je iskustvo i nemoguće je ukratko opisati količinu istorije, baštine i arhitekture koja se tamo nalazi. Svima koji putuju u Estoniju preporučujem da makar tri dana ostave za njegov obilazak“, savjetuje Marija Vlahović, dodajući da joj je KUD „Mijat Mašković“ omogućio putovanja i iskustva još od malih nogu koja njenim vršnjacima nijesu tako lako dostupna.

Od lokalnih običaja izdvaja se i “zajednička zabava” koju tradicionalno čine spojeni dugački stolovi na koje svak donosi hranu i piće i sve se zajedno konzumira uz igru i pjesmu. Vodiči su ovog puta darivali tradicionalne likere, vino, kolače i naročito pripremljeno povrće. Kada započne kiša zabava se ne prekida već se podijele kabanice i sve se potpuno normalno nastavlja. Takođe, interesanta je bila večera u selu Ruusa uz jelo koje izuzetno nalikuje kolašinskom kačamaku, s tim što se preliva sitnim komadima slanine.

Duplo kolo (kolo na kolo) Foto: Carol Koger

Članovi kolašinskog ansambla izražavaju veliku zahvalnost Opštini Kolašin koja je od ove godine u Budžet uvrstila troškove za promociju Kulturnog dobra “Tradicionalne igre kolašinskog kraja” na međunarodnim festivalima što je u skladu sa mjerama koje se preporučuju za očuvanje i prenošenje kulturnog dobra, te je snosila troškove avio-prevoza do Estonije i nazad. Na ovaj način najbolje se motivišu nosioci dobra da nastave sa svojom plemenitom misijom. Tokom festivala u Estoniji promotivni akcenat dat je turističkim atrakcijama kao što su Biogradska Gora, planinski aktivni ljetnji i zimski turizam i ostali sadržaji koje Kolašin nudi. Uz pomoć NVU CIRTIP i JU Centar za kulturu Kolašin obezbijeđena su sredstva koja su upotpunila boravak članova ansambla u Estoniji, a TO Kolašin i NP “Biogradska Gora” donirali su promotivni materijal.

Video sa nastupa na festivalu možete pogledati na linku:

https://www.youtube.com/watch?v=KbJl_bfH_Dk

The post KUD “MIJAT MAŠKOVIĆ” BRILJIRAO U ESTONIJI first appeared on CIRTIP.

Kolašin, 26. jun 2024.

Koncert-časom KUD-a „Mijat Mašković“ održanom 26. jula koji je imao humanitarni karakter prikupljanja sredstava za kostime za najmlađe članove završena je još jedna školska godina rada koja će se nastaviti od septembra prijemom novih članova. Ovoga puta preko 100 učesnika, počev od najmlađe sekcije, izvelo je originalan program satkan od igara kolašinskog kraja koje su zaštićene kao kulturno dobro, igara prilagođenih dječjem uzrastu, zatim nastupa Ženske pjevačke grupe „Đude“ i njihove škole pjevanja – „Đudica“, te specifičnih koreografija dječjeg izvođačkog ansambla, pripremnog ansambla i prvog izvođačkog ansambla.

            Cilj ovog koncert-časa bilo je upoznavanje publike sa načinima rada u KUD-u, vođenjem proba i opisima igara i pjesama koje su na repertoaru. Medijator je bio rukovodilac ansambla Davor Sedlarević, dok su dječje grupe pripremili Danica Šćepanović i Jovan Miladinović primjenjujući nova iskustva i saznanja koja stiču na Smjeru za tradicionalne igre u Kikindi. Milena Rondović i Jelena Miladinović pokazale su rezultate svog rada u školi tradicionalnog pjevanja „Đude“ potvrđujući da je sve veća popularnost tog tipa pjevanja među mlađim kolašinskim naraštajima.

Fotografije: N. Moračanin

            Publika je mogla da vidi i nove koreografije koje se postavljaju na repertoar KUD-a, ali i čuje nekoliko savremenih obrada tradicionalnih pjesama u interpretaciji „Đuda“. Ovim koncertom na najbolji način najavljeno je bogato ljeto za članove: učešće prvog izvođačkog ansambla na Svjetskom festivalu folklora u Estoniji (10-15. jula), „+381 World Music Festival Sirogojno“ (29. jula), jubilarni deseti „Etno-kamp dr Zlata Marjanović – Kolašin“ (1-7. avgusta), „Wild Beauty Art“ festival na Žabljaku (10. avgusta), dok će muška pjevačka grupa KUD-a na jesen gostovati kod crnogorskih kolonista u Vojvodini na festivalu izvornog pjevanja.

Izvod sa koncert ćasa pogledajte na linku:

The post ZAVRŠNI KONCERT-ČAS KUD-A “MIJAT MAŠKOVIĆ” – SPEKTAKL SA PREKO 100 UČESNIKA first appeared on CIRTIP.

Kolašin, 25. jun 2024.

Društvo za kulturni razvoj „Bauo“ iz Petrovca na Moru realizuje projekat „Rekonstrukcija i revitalizacija tradicionalnih igara/plesova, muzike i nošnji Paštrovića“, koji se sprovodi u partnerstvu sa Ženskom vokalnom grupom „Harmonija“ iz Budve i Centrom za izučavanje i revitalizaciju tradicionalnih igara i pjesama CIRTIP iz Kolašina, uz podršku Ministarstva kulture i medija Crne Gore putem Javnog konkursa „Kultura spaja: od amatera do profesionalaca“ za finansiranje projekata/ programa nevladinih organizacija u oblasti kulture i umjetnosti u 2023. godini.

U ime CITRIP-a, spec. Davor Sedlarević je na proljeće boravio u Paštrovićima i dodatno istraživao baštinu ovoga kraja, kojim se bavi od 2015. godine. U procesu revitalizacije i reinterpretacije plesno-muzičkog nasljeđa Paštrovića za potrebe ovog projekta adaptiraće se za scensko izvođenje elementi prikupljeni i obrađeni tokom ne samo ovogodišnjeg istraživačkog rada putem instervjuisanja informatora, već i godinama unazad. Taj dio projekta prezentovaće članice kolašinske Ženske pjevačke grupe „Đude“ i dio izvođačkog ansambla „Mijat Mašković“ tokom tri koncerta u Petrovcu na Moru, Budvi i Kolašinu.

U paštrovskoj zajednici gotovo potpuno zaboravljeni plesovi, koje pamti i umije da izvede tek poneki stariji mještanin, kao što su: primorkinja, sitan kamen, igranje po naški, staropaštrovska igra, dibranka, lamberfolk itd. ugledaće svijetla scene prvi put nakon više decenija, kako u samim Paštrovićima, tako i širom Crne Gore. Sav program biće izveden u autohtonom maniru (tzv. izvornom), dakle, igranje samo uz pratnju pjesme, kakve je i inače bila vjekovna praksa u Paštrovićima u vremenskom kontekstu sa tradicionalnom nošnjom koja je bila u upotrebi do druge polovine XIX i, ponegdje, početkom XX vijeka, naročito u svečanim prilikama, kao i za sahranjivanje. Preplitanje kontinentalnog i primorskog stila, koje identifikuje još etnomuzikološkinja dr Zlata Marjanović u svom bogatom višedecenijskom istraživačkom radu, biće baza muzičkih i plesnih aranžmana. Fundus njenih snimaka predmet je terenskog rada spec. Davora Sedlarevića, kome je, nažalost prerano preminula, dr Marjanović pred svoju smrt ostavila svoju bogatu fono-arhivu, a na raspolaganje su mu ostavljeni i stariji snimci pohranjeni u arhivi istraživačke stanice „Etno-lab“ Društva za kulturni razvoj „Bauo“.

Iako su terenske aktivnosti projekta završene na proljeće, i dalje smo zainteresovani za prikupljanje relevantne građe o ovoj problematici, pa se ovim putem pozivaju još jednom svi ljudi dobre volje i institucije da podijele informacje o paštrovskoj muzici, plesovima, nošnji ili fotografije ljudi u nošnjama, kako bi podržali istraživače koji proučavaju bogatu paštrovsku tradiciju. Takođe, pored Sedlarevića, prof. dr Ljiljana Gavrilović, mr Jelena Đukanović, Tatjana Rajković i Dušan Medin prikupljaju podatke o navedenim temama, pa se poziva lokalna zajednica da se pridruži prikupljanju informacija i pruži svoj doprinos.

The post PLESOVI I PJESME PAŠTROVIĆA USKORO PONOVO NA SCENI first appeared on CIRTIP.

19. februar – 11. mart, 2024.

Kolašin

Nakon svečane premijere dokumentarnog filma “Kazivač” 19. februara 2024, ovaj pionirski projekat doživio je i televizijsku premijeru na RTCG 11. marta 2024. g. Film govori o o Nematerijalnom kulturnom dobru „Tradicionalne igre kolašinskog kraja“ i dio je projekta „Tradicionalne igre kolašinskog kraja u skladu sa savremenim praksama / digitalizacija i afirmacija” koji je podržan kroz Program zaštite i očuvanja kulturnih dobara Ministarstva kulture i medija crne gore. Parteneri u projektu bili su Opština Kolašin, JU Centar za kulturu Kolašin, NVU CIRTIP i Turistička organizacija Kolašin. Nosioci statusa kulturnog dobra su članovi KUD-a „Mijat Mašković“.

 

Predsjednik Milatović sa nosiocima dobra, članovima KUD-a “Mijat Mašković”
Foto: N. Moračanin

Uz prisustvo predsjednika Crne Gore Jakova Milatovića, potpredsjednika u Vladi Crne Gore i ministra sporta i mladih Dragoslava Šćekića, generalne direktorice Direktorata za kulturnu baštinu Dobrile Vlahović, predsjednika opštine Kolašin Petka Bakića, predsjednika SO Kolašin Vasilija Bulatovića i mnogobrojnih zvanica sa lokalnog i državnog nivoa prezentovan je prvi projekat ovakvog tipa u Crnoj Gori. Četrnaest tradicionalnih plesova (narodnih igara) zaštićeno je kao kulturno dobro 2016. godine i to je jedinstven primjer čak i na globalnom nivou da je odjednom pod zaštitu stavljeno čak 14 elemenata nasljeđa. Prema riječima rukovodioca projekta Davora Sedlarevića, film je samo dio projekta koji sadrži i tutorijale za svih 14 plesova sa varijantama i verzijama i detaljnim obradama obrazaca koraka, formacija, pokreta stopala, koljena, ruku i stila igranja. Potom, snimljene su studijski sve pjesme koje prate igre, tako da više ne može biti nedoumica u nekom budućem procesu prenošenja. Pandemija koronavirusa koja je onemogućila rad ansambla gotovo dvije godine dovela je prenošenje kulturnog dobra u zaista tešku poziciju, te je digitalizacijom spriječena svaka sledeća moguća slična situacija.

Detalj sa svečane premijere
Foto: N. Moračanin

U filmu čiju režiju potpisuje Matija Brajović, uređuje Davor Sedlarević, a realizuje kreativni tim DAA Montenegro na čelu sa Nikolom Radonjićem po prvi put se čuju i zvučni zapisi iz Milman-Peri kolekcije sa Harvarda a koji su snimani u Kolašinu 1935. godine. U njima tada mladi morački guslar Rade Danilović opisuje dio igara i pjesama koje su 81 godinu nakon toga proglašene za kulturno dobro u Crnoj Gori. Od 2010. godine intervjuisano je preko 100 kazivača/ica mahom starije dobi i obiđeno preko 25 lokacija, gradova i sela: dio kroz aktivnosti KUD-a „Mijat Mašković“, a dio tokom Međunarodne studijske istraživačke stanice „Etno-kamp dr Zlata Marjanović – Kolašin“. Film je sniman na nekoliko lokacija u gradu Kolašinu kao i na planini Sinjavini.

Dio ansambla “Mijat Mašković” na snimanju filma “Kazivač” – planina Sinjavina

Snimanje dokumentarističkog fragmenta / Kolašin

Snimanje specijalnih efekata za film / Kolašin

Vladislav Medenica, najstariji član ansambla. Snimanje na Sinjavini.

Igre kolašinskog kraja šalju priču da su mogućnosti brojno „malih“ zajednica veoma velike ukoliko prepoznaju zajednički interes i potencijal, naročito kada je riječ o kulturnom nasljeđu. Posebna važnost projekta je podizanje svijesti za dodatnim obrazovanjem na polju etnokoreologije i etnomuzikologije koje nam je prijeko potrebno, rekao je Davor Sedlarević.

The post FILM “KAZIVAČ” KAO DOPRINOS PROMOCIJI NEMATERIJALNOG NASLJEĐA first appeared on CIRTIP.