Subota, 31. 12. 2022.

Kolašin

U Kolašinu je u subotu 17. decembra 2022. godine upriličena premijera promotivnog spota Ženske pjevačke grupe „Đude“ iz Kolašina kojom je finalizovan projekat „Glasovi brda – Očuvanje ženskog arhaičnog pjevanja u Crnoj Gori“ nagrađen kao jedna od jedanaest najboljih evropskih priča o nasljeđu za 2022. godinu. Nakon toga, uslijedile su promocije na RTCG, TV Vijesti, Gradskoj RTV, TV7 i Prvoj TV.

Nosilac projekta bilo je NVU CIRTIP iz Kolašina uz partnerstvo sa Opštinom Кolašin, JU Centar za kulturu Кolašin sa svojom organizacionom jedinicom КUD-om „Mijat Mašković“, TO Кolašin, Ski-centrom Кolašin 1600, NP Biogradska Gora i Hotelom Bjanka. Sredstva za realizaciju obezbijeđena su iz EU Granta povodom Dana evropske baštine pod patronatom Savjeta Evrope i Evropske komisije a uz koordinaciju Ministarstva kulture i medija Crne Gore.

Na ovaj način, po riječima Davora Sedlarevića autora pobjedničke storije i menadžera projekta, započeto je sa demistifikacijom crnogorskog muzičkog nasljeđa kojim je dominirao arhaični tip dvoglasnog a cappella pjevanja i konačno su stereotipi o njemu pokazani kao neopravdani. Nagrađeni projekat podrazumijevao je snimanje promotivnog spota i trajnih studijskih audio zapisa, kupovinu dijelova ženske svitne crnogorske nošnje za grupu „Đude“, besplatne radionice tradicionalnog pjevanja i predavanja eksperata dr Zlate Marjanović, dr Dragice Panić Kašanski i dr Sanje Ranković.

Direktor Lider Mont Media dr Mirko Jakovljević koji je realizovao snimanje spota i bio saradnik na scenariju, istakao je u svom govoru na premijeri značaj  „Đuda“ za kulturu sjećanja i očuvanje vrlo važnog elementa nasljeđa. Takođe, on je inicirao i snimanje posebnog dokumentarnog filma o „Đudama“ koji će biti njegov doprinos radu grupe kao jedan vid donacije. Posjetioci su potom vidjeli zaista atraktivne kadrove snimane na lokacijama Biogradske Gore, Kamene rijeke, Izvora Biogradske rijeke i Dulovina čija karakteristika je to da nijesu korišteni nikakvi savremeni muzički instrumenti. Simbioza tradicionalnog pjevanja i prostora u kom je to pjevanje nastajalo, opstajalo, a u velikoj mjeri, nažalost, i nestalo pokazala se kao adut u dodatnoj vizuelnoj promociji kolašinske turističke ponude koja u sferi etno-turizma polako dobija zaokružen proizvod. Kolašin je ovim potvrdio da je nezvanična „etno-prijestonica“ Crne Gore, a da je snaga i vizija desetak djevojaka iz Kolašina zasluženo na mapi evropskog nasljeđa. „Đude“ su vjerovatno poslednja formalna ženska grupa u Crnoj Gori koja je očuvala vještinu tradicionalnog pjevanja sa povremenim sazvukom sekunde, ponegdje nazivanim i pjevanje “na glas“.

Grupu trenutno čine: Marta Medenica, Jelena Miladinović, Tijana Rakočević, Katarina Medenica, Hristina Šuković, Nađa Jeknić, Jovana Jeknić, Aleksandra Drljević, Milena Rondović, Viktorija Tatić i Danica Šćepanović. Takođe, vrlo važno je naglasiti da postoji i podlmadak „Đuda“ kao i da je tokom cijele godine utorkom i četvrtkom moguć upis na radionice pjevanja za sve uzraste, a naročitu prednost imaju učenici osnovne škole.

Spot kao i kratak razgovor o njemu možete pogledati na sledećem linku promo spot zpg djude rtcg1

Ovaj projekat realizovan je sredstvima Evropske unije i Savjeta Evrope. Stavovi izraženi u ovom projektu ni na koji način ne odražavaju zvanično mišljenje Evropske unije ili Savjeta Evrope.

The post REALIZOVAN PROJEKAT „GLASOVI BRDA – OČUVANJE ŽENSKOG ARHAIČNOG PJEVANJA U CRNOJ GORI first appeared on CIRTIP.

Petak, 30. septembar 2022.

Kurikuće, Bjelasica

Dio izvornog teksta preuzet je sa sajta JUNPCG autorke Snežana Vukotić

Javno preduzeće za nacionalne parkove Crne Gore pod pokroviteljstvom Ministarstva kulture i medija  obilježilo je u petak 30. septembra 2022. „Dane evropske baštine” u NP Biogradska gora. Tim povodom organizovan  je sadržajan i zanimljiv program pod nazivom „Transfer baštine kroz interpretaciju novih okolnosti”, za učenike JU SGGŠ „ Inž. Marko Radević” iz Podgorice (III i IV  razreda). Sadržaj događaja obuhvatio je nekoliko segmenata koji se međusobno dopunjavaju čineći zaokruženu cjelinu.

Cilj ovog događaja je da  se kroz avanturu otkrivanja i kvalitet doživljaja nasljeđa uspostavi veza sa generacijama prije nas koje će nam pomoći da dođemo do univerzalnih vrijednosti za kojima svi tragamo. Interpretirajući nasljeđe dolazimo do razumijevanja, razumijevanjem do poštovanja, a poštovanjem do zaštite i očuvanja, do održivosti. Upravo je  to i bio  razlog  odabira naše ciljne grupe,  učenika arhitektonsko-dizajnerskog smjera, koji su budući nastavljači i rada na očuvanju nasljeđa.

Rukovodilac Kreativnog odjeljenja za etnografsku baštinu u JPNPCG i ujedno autorka programa  Snežana Vukotić poželjela je dobrodošlicu gostima  koji su se odazvali pozivu na učešće posebno đacima koji su dizajnirali vizual-najavu ovog događaja. Tome je prethodila i radionica na kojoj su inspirisani temom, uz pomoć svog profesora Bratislava Radunovića napravili prigodne suvenire. Takođe, podsjetila je da JPNPCG već dugi niz godina učestvuje u organizovanju manifestacije „Dani evropske baštine” koja je dio velike evropske manifestacije Savjeta Evrope i Evropske Komisije kojom se svakog septembra predstavlja dio našeg nasljeđa kao zajednička baština evropskih naroda.

Dio manifestacije obuhvatio je obilazak Bjelasičkih katuna. Za kvalitet doživljaja, na ovom otvorenom prostoru, odnosno kulturno-umjetnički i scenski program, pobrinuo se KUD „Mijat Mašković”  – ŽPG  Đude (koja je nedavno dobila nagradu EHDs za najbolju evropsku priču o nasljeđu). NVU CRTIP i JU Centar za kulturu iz Kolašina tradicionalno su saradnici u srodnim prijektima. “Đude” su održale mini-koncert u kom je njihov rukovodilac Davor Sedlarević objasnio osnove principa pjevanja sa sazvukom sekunde, a pjesme koj su izvodene ovom prilikom su zabilježene upravo na području Bjelasice i sjevera Crne Gore. 

Đude ispred planinarskog doma u Kurikućama Foto: Igor Rakočević

Na samom kraju događaja, iskustvo posjetilaca obogaćeno  je jestivim nasljeđem,  ukusom  katunske  kulinarske baštine za koje su zaslužni iskustvo znanje i vještina  žena kojima smo zahvalni što su ih sačuvali. Takođe zahvalnost dugujemo i TO Berane na logističkoj podršci ovom događaju.

 

Foto: Davor Sedlarević

Detalje sa promocije muzičkog nasljeđa možete pogledati na linku ispod:

https://www.youtube.com/watch?v=vofxNUME_nY

The post ĐUDE NA DANIMA EVROPSKE BAŠTINE 2022. first appeared on CIRTIP.

Kolašin

Priča o Ženskoj pjevačkoj grupi „Đude“ iz Kolašina „Survival – Voices of Hills“ (Opstajanje – Glasovi Brda) odlukom žirija Dana evropskog nasljeđa, Savjeta Evrope i Evropske komisije uvrštena je među jedanaest pobjednika na Konkursu za dodjelu Granta za najbolju evropsku priču o nasljeđu u 2022. godini. Priča govori o putu kojim su djevojke iz Kolašina prošle u želji da očuvaju stari, arhaični način a cappella pjevanja sa povremenim sazvukom sekunde, kome je u Crnoj Gori prijetilo potpuno nestajanje. Napisao ju je Davor Sedlarević, a organizatori su prepoznali originalnost projekta i odobrili sredstva kojim će se pospješiti očuvanje ove neobične vještine.

ŽPG “Đude”

Dani evropske baštine (EHD) su najvidljiviji participativni kulturni događaj koji dijeli evropsko stanovništvo. Više od 70 000 događaja organizovanih svake godine u 50 evropskih država potpisnica Evropske konvencije o kulturi privlače do 30 miliona posjetilaca. EHD, kao zajednička akcija Savjeta Evrope i Evropske Unije, predstavljaju jedinstven primjer građanske inicijative koju organizuju i dijele milioni evropskih građana. Svaki EHD događaj i svaki posjetilac tih događaja predstavljaju unikatnu  evropsku priču. Događaji se organizuju u cilju proslave zajedničkog nasljeđa, omogućavanja pristupa svima, stvaranja prilika za međugeneracijske razmjene i jačaju zajednice uključene u njih. Upravo su „Đude“ potvrdile mjesto Kolašina i Crne Gore u evropskoj porodici naroda, dokazale vrijednost našeg starijeg muzičkog nasljeđa i velike mogućnosti malih lokalnih zajednica kada se ujedine i prepoznaju sopstvenu posebnost.

ŽPG “Đude” na nastupu u Rovcima 2021.

Savjet Evrope, Evropska Unija i Nacionalni koordinatori EHD odlučili su da raspišu Poziv za priče o Danima evropske baštine, a Inicijativa je imala cilj da istakne priče povezane sa EHD događajima i da omogući pojedincima i organizacijama da podijele svoju priču.

Inicijativa identifikuje evropsku dimenziju raznih lokalnih nasljeđa i rada na njima koji preduzimaju zajednice u Evropi. To se odnosi na prošle ili postojeće „priče” o evropskom nasljeđu koje zajednice žele da podijele i, u drugoj fazi, potencijalno se razviju u konkretan projekat za dalji doprinos svojim zajednicama. Dani evropskih priča o nasljeđu lansirani su kao jedna od ključnih inicijativa u okviru Evropske godine kulturnog nasljeđa (EICH)  i to pod dva slogana: „Umjetnost dijeljenja“ i „Naše nasljeđe: Gdje se prošlost susreće sa budućnošću“. Ministarstvo kulture Crne Gore koordinira tu Inicijativu od 2008. godine.

Prethodnih godina pjevačka grupa je učestvovala u nekoliko obilježavanja Dana evropskog nasljeđa i to u projektima “Tragom starih audio zapisa sa Blatine” , “Pjevačka grupa “Đude” – eho predaka” (različiti tipovi pjevanja u Crnoj Gori), „Tri žene kao prenosioci nasljeđa“, „Dan obojen nasljeđem“ (za osobe ometene u razvoju) i td.

U nagrađenoj storiji, između ostalog, navodi se: „Đude jesu Evropa. Đude su kontinuitet. One su dokaz da žene u jednoj tradicionalnoj kulturi imaju vrlo važno mjesto i da su svjesne toga, a šta je to nego evropska dimenzija!? Ovaj primjer će uticati na hrabrost ostalih malih zajednica u Evropi da vjeruju u sebe i svoje snove i da ništa nije zauvijek izgubljeno. Bez obzira na veličinu naroda, na rodnu pripadnost ili arhaičnost, Evropa je jedna kulturna adresa sa mnoštvom malih stanica koje je čine specifičnom. Desetak djevojaka je promijenilo muzičku istoriju jednog naroda – pratite njihov primjer! Bez ženske pjevačke grupe „Đude“ arhaično dvoglasno pjevanje u Crnoj Gori bilo bi zauvijek izgubljeno. Ovako, ono ostaje ravnopravan dio evropske kulture i obogaćuje je svojom ruralnošću podsjećajući na postojanje različitih muzičkih sistema i pravila u mikrozajednicama Starog Kontinenta. Nakon „Đuda“, da li će doći neke nove „Đude“? Da li je misija ispunjena?“

Na linku Opstajanje – Glasovi Brda – Đude Kolašin možete pročitati cijelu priču, a na linku Nagrađene evropske priče vidjeti sve pobjednike.

Đude na EHD-u tokom pandemije koronavirusa

Ove godine, „Đude“ su na savršen način povezale prošlost i i budućnost. Prikupile su  muzička svjedočanstva koja daju uvid u to kako zajednice razumiju evropsku dimenziju lokalnog nasleđa. Još jedna važna činjenica jeste i potvrda uloge žene u očuvanju, interpretaciji i osavremenjavanju nasljeđa. Projekat će implementirati NVU CIRTIP, biće organizovane besplatne radionice pjevanja u Kolašinu tokom ljeta, predavanja međunarodnih eksperata, snimanje pjesama i promotivnog kratkog spota sa motivima kolašinske prirode, a dodatnu podršku pružiće Opština Kolašin, JU Centar za kulturu Kolašin, KUD „Mijat Mašković“ i partneri Nacionalni park Biogradska Gora, Ski-centar Kolašin 1600 i Turistička organizacija Kolašina. Posebnu zahvalnost „Đude“ izražavaju Ministarstvu kulture Crne Gore i Jeleni Sekulović, kao i Tijani Rakočević, Višnji Živković, Damjani Bulatović, Milosavi Bulatović, Zlati Marjanović i Vesni Karin.

The post ĐUDE – NAGRAĐENA EVROPSKA PRIČA first appeared on CIRTIP.